انتخابات وثبات سیاسی
افغانستان بعد از دواز ده سال حضور ایالات متحده امریکا
انتخابات ، گزینه بی بدیل
جبهه "صلح وفلاح افغانستان" به ائتلاف ملی پیوست . با پیوستن این جبهه به ائتلاف ملی، مراسم با شکوهی درهوتل اورانوس کابل بر گزار گردید. دراین مراسم شخصیت های وابسته به این جبهه وهم چنان رهبر ائتلاف ملی به سخن رانی پرداختند. دراین سخن رانی هابر مواضع اصولی ائتلاف ملی افغانستان مبنی بر بر گزاری انتخابات ازاد،شفاف وعادلانه تاکید رفت وداکتر عبدالله عبدالله دراین مراسم انتخابات را گزینه بی بدیل خواند. این سخنی است که بار ها ازسوی رهبران ائتلاف ملی به ویژه شخص داکترعبدالله بر ان تاکید شده است. هم زمان با این مراسم ،گرد هم آیی دیگری نیز بر گزار گردیده بود که جمعی فراهم آمده بودند و سخن از تعویق انتخابات تا سال2018به میان آوردند. دراین نوشته کوتاه علل وعوامل این گونه سخنان وهم چنان پی آمد آن مورد تحلیل وبررسی قرار می گیرد. این که کسانی یا گروهی چنین سخنانی برزبان آورند هیچ بعید نیست ،با نزدیک شدن انتخابات آتی ریاست جمهوری، ممکن است حرکت هایی بیشتری ازاین دست صورت گیرد.اماپرسش آنست آیا این گونه حرکت ها خود جوش ودرونی است یا آن که علت وعوامل پشت پرده درایجاد آن دخالت دارد؟ اگر نگاه خوش بینانه به این گونه گرد م آیی ها افگنده شود ودست عوامل بیرونی را دراین گونه حرکت ها دخیل دانسته نشود، می توان چنین برداشت کرد که این جماعت وگردانندگان آن، متاسفانه ازمفاد ومواد قانون اساسی افغانستان نا آگاه هستند؛ یا آن که به صورت تعمدی می خواهند خودرا به نادانی وکج فهمی بزنند. زیرا یکی از کار ویژه ها ی حکومت در همه ی دنیا از جمله افغانستان عمل به منشورملی یعنی قانون اساسی همان کشور است . اگر عمل به قانون اساسی درهرکشوری یک امر مطلوب باشد درافغانستان ،مطلوب مضاعف است. زیرا یکی از راه های به وجود آمدن حکومت داری مطلوب کاستن از بار خطا های حکومت وتن دادن به قانون اساسی وعملکردن به یکی از مواد آن که بر گزار انتخابات است می باشد .لذا تعلل ورزیدن نسبت به انتخابات به معنای زیر پای نهادن قانون اساسی کشوروماندن در وضع نا مطلوب کنونی است
.اگر چنانچه حکومت موجود به حد اقل خواسته های مردم رسیدگی می کرد وبه قانون اساسی کشورگردن می نهاد ودرراه عملی کردن آن از هیچ گونه تلاشی فروگزار نمی کرد، ممکن بود حرکت هایی این چنینی ایجاد شود وروند کنونی را مطلوب بدانند وبیم از بد ترشدن وضعیت کنونی بر عدم بر گزاری انتخابات تاکید ورزند. در حالی که دربیش ازیک دهه گذشته حکومت نتوانسته است چهره ای مطلوب وقابل قبولی از خود به نمایش بگذارد وحد اقل مطالبات مردم را پاسخ گوید،لذا این گونه حرکت ها جز افگندن پرده ی جهل به دیدگان خود ومردم افغانستان چه معنا یی می تواند داشته باشد؟
دوم آن که ممکن است این جماعت،اصول وارزش های مادی ومعنویی بر گزاری انتخابات را درذهن خود تقلیل داده باشندوتصور کنند که انتخابات به معنای جا به جایی های ظاهری قدرت است ،کسی می رود کسی دیگری می آید؛ در حالی هر گز این چنین نیست.برای آن که هر کسی که در عرصه ی انتخابات حضور می یابد سخنی برای گفتن دارند ونا کامی های حکومت کنونی ذهنیت شفاف وفعالی برای آن ها به وجود آورده است. از خلا های موجود سود برده اند وتوانسته اند سازو کارهایی را برای بهبود کشورپی افگنند تا وضعیت کشور ازاین حالت بیرون آید ومردم به وضع مطلوب تری دست پیدا کنند. بنابراین این گروه ها قبل ازآن که ذهنیت مردم رامغشوش کنند باید یک بار، به کاری که انجام می دهند بیندیشند وبه پی آمد های عمل خود آگاه شوند.اما بی شک این حرکت ها بدون چراغ سبز حکومت میسر نیست . حکومت افغانستان کوشیده تا انتخابات بر گزار نه گردد، اگر چنانچه فشارهای جامعه ی جهانی از خارج وفشارهای احزاب وگروه های سیاسی ازداخل نبود، هیچ بعید نبود که انتخابات به تعویق افگنده شود وبه جای آن ساز وکارهای دیگری پیشنهاد گردد. اما بی هیچ تردید نمی توان گزینه ی مطلوب تراز انتخابات را یافت وبه جای انتخابات نهاد، ازاین روی است که احزاب وگرو های سیاسی گونا گون همواره بر انتخابات آزاد وشفاف تاکید کرده اند وتنها راه بیرون شد از وضعیت دشوار کنونی را انتخابات دانسته اند. از جانب دیگر راه بر گشت اعتماد جامعه ی جهانی به افغانستان، جز بابر گزاری انتخابات آزاد وشفاف میسر نیست لذانتایج وثمرات انتخابات بسی بیش ازآنست که متاسفانه مخالفان انتخابات ازآن بی خبر هستند.جابه جایی هابرای چیست؟
آن گونه که اعلام شده است دورجدیدی از جابه جایی ها در برخی وزارت خانه های کلیدی کشورآغاز شده است. عمر داود زی سفیر سابق افغانستان درپاکستان به جای مجتبی پنگ به عنوا ن سر پرست وزارت داخله تعین شد وهم چنان گفته می شود که به زودی داکتر" رنگین دادفراسپنتا" مشاور امنیت ملی رئیس جمهور کرزی به جای زلمی رسول تکیه خواهد زد. تحلیل وتبصره هایی گونا گونی تا هنوز روی تعین سر پرست ها صورت گرفته است . عمرداود زی یکی از نزدیک ترین افراد به رئیس جمهور کرزی است. او سابقه همراهی با تیم حاکم را داشته است وبه عنوان یک چهره سیاسی شناخته می شود. این جا به جایی ها پرسش های فراوانی برانگیخته است. اول این که اقای کرزی، این جابه جایی ها راوقتی صورت می دهدکه ازعمرحکومت اوبیشترازهفت ماه باقی نمانده است.ایا او فرصت خواهد داشت ک برای داشتن یک کابینه قانونی وقابل قبول این وزرارا به پارلمان کشور معرفی کند تا رای اعتماد نمایندگان را کسب کند؟. دوم آنکه چرا عمر داود زی که فرد غیر نظامی است به جای فرد نظامی -امنیتی نشسته است؟
هم چنان که این جابه جایی ها غیر مترقبه ومبتنی بر هیچ اصول وپرنسیبی نیست، تحلیل هایی هم که صورت گرفته ومی گیرد ،گونا گون است .برخی تحلیل گران این جا به جایی هارا بی ربط به سفر اقای کرزی به اسلام اباد نمی دانند وتغیرات کنونی راناشی از القائات پاکستانی ها می دانند وبدین باورهستند که عمرداود زی نه برای ایجاد واستحکام امنیت در کشور بلکه برای کاستتن از نگرانی های آقای کرزی از نتایج انتخابات آتی صورت می گیرد. این که گفته می شود"مجتبی پنگ" بر اساس رای داد گاه عالی کشور از سمت خود بر کنارشده نیزقابل تا مل است؛ زیرا آن گونه که درسال های گذشته دیده شده است،رای داد گاه عالی کشور بی تاثیر ازمواضع رئیس جمهور کرزی نبوده است؛ بنابراین انفصال "مجتبی پتنگ "از سرپرستی وزارت داخله با رای حکومت هماهنگ بوده و انتساب اقای داود زی به عنوان سر پرست وزارت داخله نیز مطلوب اقای کرزی بوده است .اما این که آقای کرزی چرادست به این عمل زده است؛ گمانه زنی های زیادی وجود دارد این که گفته می شود برای تامین امنیت بیشتر صورت گرفته است برای هیچکس قابل قبول نیست؛ زیرا فرد متخصص بهتر می تواند وظیفه ی خودرا انجام دهد تا کسی که سررشته از آن امور ندارد. برخی گمانه زنی های بد بینانه آنست که اقای کرزی درآستانه انتخابات ریاست جمهور ی به صورت تعمدی خواسته است این جا به جایی ها صورت گیرد تا اوضاع امنیتی هر چه بیشتربه وخامت گرایدودر نتیجه انتخابات آتی به تعویق بیافتد. یا این که هرگز بر گزارنه گردد. زیرا برخی ازافرادمنسوب به حکومت بدین باورهستند که آنچه هم اکنون وجوددارد وآنچه بعدا خواهد آمد، چندان تغیری در ماهیت حکومت وکار ویژه های آن به وجود نه خواهد آورد، بنابراین استمرار وضعیت کنونی وتداوم حکومت اقای کرزی با یک سازو کار اسانتر مطلوب تراست تابرگزاری یک انتخابات پر هزینه وبا نتایج غیر قابل پیش بینی. البته این برداشت وقرائت تیم حاکم حکومت ،از وضعیت کنونی درکشور است که نیروهای سیاسی درکشور را همانند خود می بینند وگمان می برند که همه نیروها همانند حکومت فاقد برنامه برای اداره کشور هستند.گمان نزدیک به یقین آنست که حکومت می خواهد فضای انتخابات ،ازحالت بی طرفانه خارج شود وزارت داخله با سرپرست کنونی به عنوان ذی نفع انتخابات وبه نفع تیم حکومت فعالیت کند. در هر حال حکومت افغانستان به هرانگیزه این جابه جایی هارا صورت داده باشد، بی گمان به نفع ثبات وامنیت کشور ختم نه خواهد شد .مشکلاتی درراه امنیت وبر گزاری انتخابات شفاف، معقول وبی تقلب به وجود خواهد آورد. امید می رود که نیرو های سیاسی فعال ودلسوز به آینده ای کشور بر این جا به جایی ها با تردید بنگرند وراه بیرون شد ازاین وضعیت را پیش بین باشند؛ زیرا برای تغیر وضعیت کنونی کشور بدیلی جز انتخابات آزاد وشفاف وجود ندارد. حکومت هم ناگزیراست بر خواسته های ملی وبین المللی گردن نهد وتلاش ورزد تا یک انتخابات قابل قبول برای همه بر گزار گردد تا بحران های مزمن کنونی مهار شود و افغانستان به سوی بهبودی گام بردارد.انتخابات ونشاط انتخاباتی
با آن که کمترازهفت ماه به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری درکشور باقی مانده است. امابه رغم شوروهیجانی که میان سیاست مداران واحزاب گونا گون دیده می شود، مردم افغانستان عاری ازنشاط وشور انتخاباتی است. ازآنجایی که انتخابات بدون حضور مردم وبه وجودآمدن یک نشاط همگانی امرنا شدنی است، این پرسش به وجود می آید که دلزدگی وسرخوردگی مردم از چیست وچگونه می توان این وضعیت را به وضع مطلوب تغیر داد؟
اتحاد انتخاباتی، گامی بلند درراه انتخابات آتی
انتخابات واهمیت آن نسبت به گذشته
حدود هفت ماه تا انتخابات ریاست جمهوری وکمتر از بیست روز تازمان ثبت نام رسمی ،کاندیداهاباقیمانده است. دراین دور همه از اهمیت انتخابات سخن می گویند .همه انتظار می برند که دراین دور، انتخابات، ازاد ،شفاف وقابل قبول مردم افغانستان بر گزار گردد . این نکته ی است که مجامع بین المللی نیزروی آن تاکید کرده اند. به راستی اهمیت انتخابات اتی در کجا است؛ چرا روی آن، این هم تاکید صورت می گیرد. ایا این اهمیت ازاین جهت است که مجامع بین المللی ونهاد های جهانی با اهمیت می دانند یا آن که ضرورت های پیدا وپنهان دیگری نیز در میان است که بر اهمیت انتخابات اتی سایه افگنده است؟
ریاست جمهوری، گزینه ی مطلوب
تا دورسوم انتخابات ریاست جمهوری چند ماهی فرصت باقی است. اما رای زنی های پیدا وپنهان هم چنان جریان دارد.دردو دور گذشته افرادی زیادی در صحنه انتخابات حضور یافتند. اما کسانی که طرحی برای کشور داشتند نتوانستند برنده انتخابات باشند. درنتیجه ی تقلب وتخلف های گسترده واشکار اقای کرزی بر مسند ریاست جمهوری کشور تکیه زد که وضعیت کنونی کشورناشی ازهمان تخلف ها وتقلب ها یی است که درآن وقت صورت گرفت. ازاین روی مردم منتظراند تا بدانند که دردورآتی چه کسی به جای آقای کرزی تکیه خواهدزد تا هم وضعیت نکبت بار کنونی دگر گونی پذیرد وهم چشم اندازی بهتری به سوی آینده باشد.. اما این پرسش برای مردم ما مطرح است که چگونه می توان به یک وضعیت بهتر دست پیدا کردومرارت های کنونی را پشت سر نهاد؟
ایده ال پروری وواقع گرایی در تحلیل پیمان امنیتی
امضای پیمان امنیتی میان افغانستان وایالات متحده امریکا یکی از سوژه های داغ محافل سیاسی ورسا نه های گروهی در یک سال اخیر بوده است .گذشته از بحث هایی که به صورت پروژه ای وبرای برآورده شدن منافع ومطامع شخصی صورت گرفته است. اگر به مجموع تحلیل های جدی دراین مدت توجه شود، دو پارادایم را می توان درتحلیل وبررسی پیمان امنیتی از هم باز شناخت ومشاهده کرد. یکی نوعی تحلیلی است که بر ایده ال گرایی ها استوار بوده است ودوم تحلیل هایی است که بر واقع گرایی ابتنا داشته است.
ایده آل گرایان وارمان خواهان نه تنها پیش شرط های ایده الی را از امضای پیمان امنیتی مطرح کرده اند،بلکه نمود آیده آلی ازوضعیت سیاسی کشور نیز ارایه کرده اند. این دو گونه تحلیل بردو پایگاه وموقف نیز متکی بوده است .در تحلیل های ایده ال گرایان،حکومت افغانستان درراس قرار داشته در ظل وذیل آن کسانی بوده اند که یا وابستگی به حکومت داشته ومنافع خودرا با این گونه تحلیل ها می نگریستند یا ان که شرایط کشوررا نتوانسته اند درست بنگرند وبر اساس داده های واقعی تحلیل کنند.