شکیبایی

   موارد مشخص وآشکاری که پاکستان را مجبور خواهد ساخت که روند صلح در افغانستان جدی بگیرد دارای ابعا پیدا  وپنهان فراوانی است، اما به صورت مشخص می توان بر دو نکته انگشت نهاد و برآن درنگ کرد.

    نکته اول آنست که طالبان به گروهک های جدیدی تقسیم شده اند .اگر انشعاب ودسته بندی های طالبان توسط استخبارات پاکستان صورت نگرفته باشد، سلیقه های افراد و یا منافع و تضاد های داخلی آن گروه را به گروه های گونا گون تقسیم  کرده باشد، بی گمان این تقسیم شدن ها پاکستان ر ا از رسیدن به مقاصد خود باز می دارد.

     چون یکی از امتیاز های حکومت پاکستان متحد نگاه داشتن طالبان درمسیر یسیسات ها حکومت پاکستان بود، درمذاکرات سیاسی هم وقتی می توانست باکارت طالبان خوب بازی کند که این گروه دارای انسجام درونی باشد و یا به سخن دیگر طالبان مسنجم و یک پارچه  وزیر فرمان استخبارات پاکستان می توانستند کارت برنده ای دردست حکومت پاکستان باشد.

   با پارچه پارچه شدن طالبان، دیگر این کارت امتیاز ازدست پاکستان ستانده می شود، و پاکستانی ها پشت میز مذاکره نمی تواند قدرت مند ظاهر شوند وامتیاز های لازم را بدست آورد.

    درپانزده سال گذشته نیز پاکستان تلاش های جدی به خرج داد تا از چند دستگی طالبان جلو گیری کند، برخی سران متمرد طالبان را به زندان افگند تا تششت وپراگندگی در میان طالبان ایجاد نگردد.           پاکستانی ها هیچ گاه تصور نمی بردند که روزی برسد که از یک گروه طالبان چند گروه وبا رهبری جدید بوجود آید وهم چنان ادعا کنند که آنها وابسته به استخبارات پاکستان نیستند.

    برخورد تحقیرآمیز استخبارات پاکستان با طالبان سر انجام به انشعاب این گروها انجامید واین انشعاب ها درهمین حد واندازه کنونی باقی نخواهد ماند. برون رفت از سیاست های استخبارات پاکستان به معنای گشوده شدن چشم طالبان به دنیای پیرامون خود است. دنیایی که وجود رقیب های قدرت مندی مثل داعش بر کار و بار خشونت ورزی آنها افزوده ودروازه های جدیدی برروی آنها خواهدگشود.

     طالبان  اگرتا دیروز تنها در جهت اهداف پاکستان عمل می کردند وجود وحضورداعش درافغانستان وتهدید منافع وامنیت برخی کشور های همسایه باعث می شود که گروه طالبان در خدمت سایر کشور ها درآید وبرای اهداف سایر کشور ها بجنگد وامتیاز وامکانات بدست آورد.

      لذا امکان واحتمال فراوانی می رود که انشعاب های بیشتری در درون طالبان بروز وظهور کند وهر دسته نیز به جایی وابسته باشد و برای قدرت های محلی ومنطقه ای با داعش بجنگد وامتیاز بدست آورد. یا آن که در خدمت مافیای مواد مخدر قرار گیرد ازاین طریق امرار معاش کنند ،وهر قدر هم این وضعیت ادامه پیدا کند دست پاکستان از گرفتن امتیاز های لازم خالی خواهد شد. تردید نباید داشت که وضعیت به جایی خواهد رسیدکه پاکستان به دنبال ایجاد روند صلح در افغانستتان باشد تا حد اقل امتیاز را از حکومت افغانستان بدست آورد.

   از طرف دیگر با ایجاد گروه داعش وتازه نفس بودن این گروه ،کشورها ی عربی حامی طالبان به جای آن که روی طالبان هزینه کنند وهدف های خود را ازطریق این گروه برآورند می کوشند که سرمایه خود را جایی هزینه کنند که امتیاز های بیشتری بدست آورند.

  بنابراین از هر زوایه ای که به پدیده طالبان نگریسته شود  این گروه در حال تضعیف است .انشعاب های بیشتربه تضعیف بیشتر این گروه می انجامد، میزان کار آمدی آن گروه را کاهش می دهد ودر نتیجه دست پاکستان ازرسیدن به اهداف خودخالی می ماند.

   نکته دومی که برآن اشارت رفت ونیازمند درنگ بیشتر است، حضور پرتعداد گروه داعش در جنوب کشور است. گفته شده است که مقر این گروه در پاکستان بوده که بر اثر عملیات نظامی ارتش پاکستان متواری شده وبه افغانستان پناه آورده اند. کثیری ازاین گروه از مرز "بدنی" وارد افغانستان شده اند.  بدین معنا است که گروه داعش از پاکستانی هادل خوشی ندارند ودرراه کسب منفعت پاکستان تلاش نخواهد کرد .

    بنابراین این  گروه اگر در راه بدست آوردن اهداف عرب های خلیج حرکت کند بخشی عمده از منابع مالی وتسلیحاتی خود را ازآن کشورها تامین خواهد کرد و مورد اعتماد بیشتر نیز قرار خواهد گرفت.       بنابراین اگر پاکستانی ها در راه احیای روند صلح افغانستان تلاش ورزند و بیش از پیش انعطاف نشان دهند امر بعیدی نیست. مقام های پاکستانی بیش از گذشته تلاش کنند که روند صلح زنده شود،گفت وگوهای صلح بیش از پیش به صورت جدی مطرح گردد.

رفتن راحل شریف فرمانده ارتش پاکستان به قطر را می توان درهمین راستا قابل بحث وتحلیل دانست. گرچه  این وضعیت برای حکومت افغانستا ن بسیار خوش آیند است که دشمن خویش را در زبونی ودریوزگی وضعف می بیند، اما با آنهم هنوز هم گروهک های وابسته به طالبان وجود دارد که می تواند سبب نا امنی فراوان در کشور شود ویا بابرای بدست آوردن امکانات به دامن داعش بچسپد واین بار به نام داعش دست به خشونت بزند. لذ ادرشرایط کنونی تمرکز  بیش از پیش حکومت بر مسئله امنیت وزیر نظر گرفتن حرکت های گروه داعش از اهمیت فوق العاده برخوردار است ومی تواند در مذاکرات آتی صلح دست برتر پیدا کند .