افغانستان وهمسایگان ؛روابط مستحکم و امنیت پایدار
این دو تحول می تواند بر این سفر تاثیر گزار باشد. حد اقل تحلیل ها وتبصرهای مرتبط به آن را بوجود آورده است. این سفر بی تردید برنشست اسلام آباد تاثیر مثبت برجای خواهد گذاشت ،زیرا یکی ازمواردی که مورد توجه رئیس اجرایی حکومت وحدت ملی قرار دارد، سفر به بندر «چابهار» است. «چابهار» یکی ازبندرگاه های مهمی است که می تواند اموال تجارتی افغانستان ر ا به هند وبرخی کشورهای دیگر منتقل کند . این بندر به عنوان بندر بدیل بندرکراچی پاکستان می تواند به حساب اید.
پاکستان در بیش ازیک دهه گذشته افزون بر آن که سد ومانعی جدی درراه توسعه تجارت افغانستان بوده، ودر بیش ازیک دهه گذشته این بندر به عامل فشاربر حکومت افغانستان مورد استفاده قرار گرفته است
. هرقدر تجارت افغانستان بی نیاز از بنادر پاکستان باشد به همان میزان دست حکومت افغانستان درنشست های سیاسی گشوده خواهد بود،وآزادانه خواسته های خود را مطرح خواهد کرد وتحت فشار حکومت پاکستان قرار نخواهد داشت.
نکته دومی که دراین مورد می توان بدان اشاره نمود آنست که وابستگی به بنادر پاکستان سبب شده بود که اموال تجارتی هند کمتر وارد افغانستان وآسیای میانه شود وافغانستان به بازار کالاهای بی کیفیت پاکساتی تبدیل گردد.
گشایش بندر چابهار سبب می شود که بازار افغانستان از حالت یک نواختی اجناس پاکستان به یک بازار رقابتی تبدیل گردد و پاکستانی ها نتوانند اجناس بی کیفیت وبی ر قیب خود را در بازارهای افغانستان به فروش برساند. لذا،سفر دکتر عبدالله به ایران می تواند روی نتایج نشست اسلام اباد تاثیر گزار باشد ونتایجی مثبتی برای مردم وحکومت افغانستان به ارمغان آورد.
آما تحولی دیگری که در منطقه رخ داده است وبرخی تحلیل گران را نگران تحت تاثیربردن روابط همسایگی میان افغانستان وایران کرده است قطع رابطه سیاسی میان عربستان سعودی وایران است. برخی آگاهان وکار شناسان بدین نظر هستند که افغانستان نیز همانند سایر کشورها در روابط خارجی خود در پی بدست آوردن منافع سیاسی است و به هیچ وجه نمی خواهند عقلانیت سیاسی را فرو نهد وتحت تاثیر احساسات قرار گیرد،و آنچه برای افغانستان از اهمیت درجه یک برخوردار است تامین امنیت برای کشور است که جزء مهمی از منافع ملی به شمار می رود.
حکومت هم نا گزیردر روابط خارجی خود سبک وسنگین کند که کدام رابطه با کدام کشور می تواند این عنصر کمیاب را به افغانستان برگرداند.
ازاین جهت ایران برای افغانستان ازاهمیت بی بدیلی برخوردار است که هیچ کشوری نمی تواند جای ایران را پر کند. یکی این که ایران همسایه افغانستان است، ما بخواهیم ویا نخواهیم تحولات این کشور بر افغانستان تاثیر می گذارد،ازاین جهت عاقلانه است که حکومت افغانستان با ایجاد و پیوند نزدیک ودوستانه این تحولات را مدیریت کند وبه نفع صلح وثبات افغانستان به کارببندد.
دوم آن که امنیت دو کشور رابطه تنگاتنگ دارد. حکومت افغانستان برای ایجاد و تحکیم امنیت در کشور نیازمند روابط نیک با همسایگان از جمله ایران است. ایران در مبارزه با قاچاق مواد مخدر -که یکی از عناصر نیرومند مخل امنیت است- تجربه چند ده ساله دارد،حکومت افغانستان می تواند با ایجاد یک رابطه امنیتی مستحکم ازاین تجربه ها سود ببرد و درراه مبارزه با قاچاق به کار ببندد.
سوم، کنترل مرزها میان دوکشور بدون کمک نیروهای هردو طرف مرز ممکن نیست بویژه آن که داعش در منطقه حضور یافته و حامیان بین المللی داعش نیز تلاش دارند که کشور های منطقه را به این ویروس مبتلا کنند. همکاری های امنیتی میان دو کشور می تواند به مبارزه مشترک بیانجامد وسبب مهار تروریسم در منطقه گردد.
چهارم، روابط نیک میان دو کشور سبب می شود که ایران از جانب افغانستان اطمینان پیدا کند که نیرو های خارجی بویژه امریکایی ها خاک افغانستان را سکوی مداخله در امورایران قرار نمی دهد.
نشست های دو جانبه میان مقام های سیاسی دو کشور این مواضع را می تواند شفافتر کند واطمینانی بیشتری بوجود آورد.
پنجم،آنست که بندرچابهارایران می تواند بدیلی برای بندر کراچی پاکستان باشد. بی نیازی حکومت افغانستان به بندرگاه های تجارتی پاکستان می تواند هم راه ها ی مطمئن تری برای تجارت افغانستان بهمراه داشته باشد وهم درراه تامین امنیت کشور سهم مهم واساسی ایفا کند.
ششم، ایران افزون برآن که یک همسایه مهم وتاثیر گزار است، از نظر تاریخی، دینی،وزبانی با مردم افغانستان شباهت ها وقرابت های فراوانی دارد، که این شباهت هامی تواند پیوند میان دوکشور ودو ملت را بیش از بیش تحکیم بخشد وفضای مناسبی برای توسعه روابط میان دو کشور بوجود آورد. قابل تذکر است که افغانستان نه تنها با ایران که با تمام کشور های پیرامون خود همسانی های فراوان فرهنگی دارد که می تواند سبب تحکیم روابط میان آن کشور ها وافغانستان شود. از جمله پاکستانیها اگربه این پیوند ارج واحترام می نهادند واز طالبان به عنوان اهرام فشار سود نمی بردند امروز وضعیت امنیتی واقتصادی افغانستان به مراتب بهتر ازدیروزبود. اما متاسفانه پاکستانی ها این پوتانسیل طبیعی را از نظر دور داشتند وبا زیاده خواهی ها لطمه ای شدیدی بر افغانستان وارد آوردند وکشور خود را دچاراسیب و آفت کردند .
به هر روی، برای حکومت افغانستان بسیار مهم است که ازهر وسیله وهررابطه سود جوید تا امنیت وثبات در افغانستان را تحکیم بخشد وایران یکی از کشور های مهم منطقه ویکی از باثبات ترین کشورهای جهانست که حکومت افغانستان ازاین توانایی ها ی همسایه توانمند خود سود ببرد وبا تحکیم فضای دوستی در تحکیم امنیت وثبات در کشور خود تلاش ورزد.