اشغال قندوز، تجربه ها وعبرتها
لذا افرد مسلح با انگیزه های گونا گون باید تفکیک شوند. آنهایی که با انگیزه انسانی به صفوف نیروهای امنیتی پیوسته اند باید تقویت گردد.
مردم قندز در زمان اشغال توسط طالبان، مرارت های زیادی را تحمل کردند، دیدن وشنیدن این صحنه های رقت انگیز و کشتارهای بی رحمانه، از سوی وحشی ترین ودد منش ترین گروه، برای تمام مردم افغانستان تاسف بار و تاثرانگیز بود.در کنار این مصیبت ها یی که بر مردم قندز وارد آمد، تجربه هایی گرا نسنگی مردم افغانستان اندوختند وعبرت های بزرگی گرفتند.
به گفته حضرت مولانا که گفت:در کنار هر شری خیری نیز نهفته است،هیچ شری بدون خیرو هیچ خیری بدون شر قابل توصیف نیست.. رخداد تراژیک قندز گرچه شرعظیم بود؛ اما خیرکثیری را نیز به همراه داشت. اولین خیر متوجه حکومت بود . با سقوط قندوز حکومت به کاستی های خود وقوف یافت، ادارهای های حکومتی دراکثرولایت های کشور فاقد توان وانرژی لازم برای مقابله با گروه های تروریستی است.این که مسئولان ولایتی در برابرنا امنی چقدر بی تفاوت عمل کرده اند ومی کنند . گرچه درتقرری های حکومتی، کمتر به انگیز های افراد توجه می شود. اما بر حکومت لازم است که افرادی را به عنوان مسئول بلند پایه درولایت ها تعین می کنند ، حد اقل از گذشته کاری وازایمان و باور او به مردم و کشور اگاه باشند. دومین نکته برای حکومت آن بود که به اداره های قوم گرا و فاسد نمی توان اطمینان داشت وآنها را سد ومانعی پیشروی طالبان به حساب آورد. اگر حکومت این دونکته را دریافته باشد،بی تردید در آینده این اشتباه را مرتکب نخواهد شد و در تعین افراد مسئول معیار ها ی انسانی تری را مد نظرقرار خواهد داد. از سخنان اشرفغنی نیز چنین بر می آید که دستگاه های حکومتی این اشتباه خورا به نیکی شناخته و دریافته که با اداره های نا کار آمد نمی توان به ستیز نا امنی رفت.
همان گونه که ایجاد نا امنی ها ازشبکه پیچیده ای برخور داراست و امروز به کلاف سر در گمی دردنیا ودر افغانستان تبدیل شده است. مقابله با این شبکه پیچیده هم ،نیاز به توانایی های ویژه دراین عرصه دارد. انچه برای مردم افغانستان و بویژه برای مردم شمال عبرت آموز بود، این که جنایت طالبان در قندز،پرده جهل ازچشم مردم به یک سود نهاد. مردم طالبان را با ماهیت حقیقی خود تماشا کردند... مدت ها بود که تبلیغات خزنده ای از طرف شبکه های گونا گون، این گونه القا می کرد که، گذر زمان ذهنیت طالبان راشست وشو داده و طالبان امروز طالبان ده سال یا پانزده سال گذشته نیست . آنها همان گونه که با ابزار های جدید آشنا شده اند ذهنیت آنها نیز متحول گردیده، نه خشونت ودرنده خویی طالبان باقی مانده ونه هم نگاه قومی آنهابرقرار مانده است.
علایم ونشانه هایی گاهی دیده می شد که این گفته را تائید می کرد. ازجمله: یکی دوباردر سالهای گذشته، ملا عمر از پیروان خود خواست که افراد بی گناه وغیر نظامی را هدف قرار ندهند. این گونه القائات ،این خوش بینی را بوجود آورده بود که خباثت های طالبانی رفته وطالبان قدری آدم شده اند! . آدم شدن طالبان به معنای آن بود که نگاه انسانی به مردم خواهند داشت وازآزار و اذیت مردم معمولی و بی آزارنیز پرهیز خواهند کرد. در میان مردم شمال به صورت عموم، و در میان مرد م قندز بویژه، این گمان وجود داشت که اگر طالبان ولایت هارا تسخیر کنند در نهایت با اندکی بی عدالتی وخشونت همراه خواهند شد، بیش ازاین کاری به کار مرد م نخواهند داشت.
اما هجوم طالبان به قندز وکشتار بی رحمانه ودد منشانه این گروه خون ریز، ذهنیت بوجود آمده را شست وشو داد. ذهینت جدید خلق کرد. بیم وهراس عظیمی در دل مردم افگند، مردم خودرا میان دوگزینه مخیر می دیدند یا مقابله مردانه وار با طالبان و کشته شدن درراه دفاع از نام و ناموس وخاک خود؛ تا تسلیم شدن ذلت بار وکشته شدن توسط طالبان. این گزینه هردو به کشته شدن می انجامید ومردم شمال کشته شدن درراه حفظ نا موس خود را مرجح تر وارزش مند تر دانستند وکمرمردانه به مقاومت بستند . تجلی واضح و آشکار این مردانگی دردفاع ازولایت فاریاب نمود یافت. مردم فاریاب مدت ها اختلاف داشتند، این اختلاف های مزمن از گذشته های دور از زمان قدرت مجاهدین بدین سوی باقی مانده بود. ومردم راسخت آشفته ساخته بود، نزدیک شدن طالبان به دروازه های شهر و تجربه ای که مردم ازاشغال قندز وجنایت های که ازاین گروه دراذهان داشتند، از خواب بیدار شدند، نگاه ودید واقعی نسبت به طالبان بوجود آمد و در مدت چند شبانه روز مردم خون دادند اما سنگر از دست ندادند، دشمن را زمین گیر کردند . مردم در ولایت های سرپل ،جوزجان وحتا بلخ هم این تجربه تلخ را از اشغال قندوزاندوختند.که نباید به تبلیغت دشمن اعتنا کرد . لذا گرچه سقوط قندز برای همه مردم افغانستان سخت تکان دهنده ونا گوار بود. اما همین که زمینه ساز این آگاهی شد خود خیر بزرگی به همراه داشت. این آگاهی نیز به برکت خون های بی گناهی بود که در قندز ریخته شد.. امید که مردم این عبرت آموزی را درذهن داشته باشند. و تا وقتی که طالبان عملا نشان نداده اند که تغیر یافته اند، نباید به تبلیغات شبکه های تبلیغاتی موهوم دل خوش دارند وچهره کریه وچنگال های خون آلود طالبان را فراموش کنند.