قتدارگرایی قومی در بحران!
کرزی بررغم دلبستگی ماکسیمال به اقتدار قومی، ازقدرت کنار رفت وخاطرات نازیباونا خوش آیندی از خود به یاد گار گذاشت. وزیر وقت اطلاعات وفرهنگ او علاوه برآن که برخی واژگان زبان فارسی را به انگلیسی تبدیل کرد،خا طره های زیادی را آزرد بد بینی بسیاری را فراهم نمود .وی ازادی بیان وعقیده را حرف مفت گفت ومورد تمخسر قرار داد.
به هر حال این تناقض در حکومت اقای کرزی دیده می شد که او بررغم خواست درون مجبور بود به مصلحت کشور وجامعه جهانی وحفظ قدرت خود وازرفتن به سوی اقتدارگرایی قومی که رژیم مطلوب او پر هیز کندتا اخر هم این رویا دست نایافتنی باقی ماند.
با آن که عمر حکومت آقا کرزی به پایان رفت اما پایان نا خوشی بود. این نا خوشی از تقلب گسترده ای بود که در کمیسیون انتخابات صورت داد ونتایج انتخابات را دست کاری کرد زمان انتخابات را به تعویق انداخت، مطالبات مردم را گروگان خواسته های قومی وقبیلوی خود کرد. به هر حال هرچه تلاش کرد در جهت زنده کردن اقتدار گرایی قومی بود دراین راه از هیچ جدیتی فرو گزار نه کرد اما موفقیتی بدست نیاورد . اگر چنانچه رژیمی اقتدار گرایی در افغانستان بر قرار شود ،سهم ونقش آقای کرزی دربسترسازی آن رژیم برجسته است. اما نیات او جامه واقعیت نپوشید، اشرفغنی به تنهایی نتوانست حکومت تشکیل دهد آیده الها ونیات فرو مانده آقای کرزی را جامه واقعیت بپوشاند.رقیب اشرفغنی از سر سماجت دربرابر او ایستاد وتا ایجاد بحران به پیشرفت وسبب شد که حکومت مصلحتی به نام «حکومت وحدت ملی» شکل گیرد. در حکومت وحدت ملی نیز قصد ونیت واقعی حکومت گران احیای ارزش های اقتدار گرایی قومی در کشوربوده مسیر حرکت بدین سمت وسوی است.
دراین راستا تضعیف جناح مقابل حکومت از اولویت های اقای اشر فغنی تا هنوزبوده است واو تلاش کرده با تضعیف جناح دیگر حکومت، چیرگی خودرا بر حکومت تثبیت کند، یک رژیم دلخواه وتحت فرمان به وجود آورد..او تا هنوز تلاش های فراوانی کرده است.در اخرین مورد ازاین دست، حمله به انبار مهمات یک فرمانده جهادی در چاریکاربود که سبب شد با باز خورد منفی فراوانی مواجه شود. دربرابر کنش نیرو های امریکایی واکنشی از سوی حکومت دیده نشد اما بی گمان تمام انگشت اتهام به سوی اشر فغنی نشانه رفت اورامقصر دانست.
نکته اساسی ای که برآن تاکید رفته ،آنست که در شرایط کنونی که ناامنی ها اکثر مناطق افغانستان را فرا گرفته ونیازمند آنست که نیرو های امریکایی به کمک نیرو های افغان بشتابد وشر طالبان وداعش را ازسر مردم کم کند، آن نیرو ها شب هنگام به منزل فردی هجوم می برد واسلحه ومهمات اورا به آتش می کشد .گفته شده است که نیرو های امریکایی برای ایجاد حکومت داری مطلوب دست به این کار زده است!!. این استدلال ها چنان ضعیف وبی پایه است که برای هیچ عالم یا عامی قابل قبول نیست. عمده دلیلی که پشت سرآن نفهته آنست که اشر فغنی وجود وحضور نیرو های طرفدار جناح دیگر حکومت را مخالف اقتدار گرایی قومی در کشور می داند. ازاین جهت می کوشد با تضعیف جناح دیگر به حکومت ایده ال خود نزدیک شود. درنزد اقتدار گرایان قومی مطلوب ترین حکومت ،حکومت ظاهرخان وبعد سردار داود بود که حکومت یک دست به وجود آورده بودند. اگر حقی برای سایر اقوام نیز قایل می شدند از مجرای اقتدار حکومت عبور می کرد.نه صدای مخالفی وجود داشت ونه روزنامه منتقدی بود ونه هم اعتراض جامعه مدنی. آن حکومت مطلوب آن روز ازایده الهای نسل حکومت گران کنونی است.
اما قدرت مندی جناح دیگر حکومت به این ایدال ها وآروز ها آسیب می زند آن را غیر عملی می سازد. ازاین جهت است که رقیب در حکومت اقای اشرفغنی پذیرفته نیست.
به هر حال این اقتدار گرایی اکنون دچار بحران است. بحرانی که اقتدار گرایان را چنان به خود مشغول کرده است که ازدشمنان اصلی مردم که طالبان وداعش هستند صرف نظر کرده تمام توجه ها را به از میان بردن نیرو های رقیب معطوف داشته است. توان وظرفیت نیرو های امریکایی نیز در جهت تثبیت اقتدارگرایی قومی به کار رفته است.
شاید یک رژیم ایده ال برای امریکایی ها نیزیک رژیم اقتدار گرای قومی است که تابع سیاست های بی چون وچرای آن کشور باشد که وابسته به کمک های آیالات متحده امریکا بوده ودست آن کشور رادر مسایل داخلی گشوده دارد. به هر روی دخالت نیرو های امریکایی در یک چنین وضعیت، خود ابهام بر انگیر است. پرسش های بی شماری را بوجو دمی آورد.
اما گذشته ازدخالت های خارجی ها آنچه اقتدار گرایی رادچار بحران جدی می کند روندی است که در کشور به وجود آمده. گرچه کندوآهسته به پیش می رود.اما با آنهم مجموعه شعار هایی که مطرح شده ونهاد هایی که به وجود آمده است تناقض وتباین اشکار با اقتدار گرایی پیدا کرده است.اینک علاوه برآن که عرصه عمل را برای اقتدار گرایان محدودساخته درعرصه نظروتیوری هم مشکلات پیچیده ای را به وجود اورده است. معنای بحران هم جز این نیست که اقتدار گرایان به آن مواجه شده اند.