شکیبایی

این دو منظر؛ یکی مردم افغانستان ودیگری ترکیب جامعه ی افغانستان است. ازیک منظر،مردم افغانستان سه دهه جنگ را پشت سر گذاشته اندو بیش از یک دهه است که افغانستان صاحب حکومت وحاکمیت شده است. اما جنگ کماکان  درلایه هایی از جامعه جریان دارد واین جنگ خواهی نه خواهی جهت گیری هایی رادر میان مردم افغانستان به وجود آورده وتمایل به جنگ هم چنانبهصورت کم رنگ وجود دارد. اما بررغم تمایل ضعیف، گشایش هایی نیزدرزندگی مردم به وجود آمده است ،کار وکاسبی رونق گرفته است.زندگی وزندگی کردن جاذبه هایی برای مردم ایجاد کرده که بسیاری ها ازجنگ گریزان هستند ومی کوشند زندگی خشونت آمیز را برای همیشه ترک گویندوهمانند سایر مردم دنیا به زندگی بدون خشونت بپردازند. ا ایجاد زمینه های کاری، زمینه های تفاهم وهمدلی رانیز میان مردم به وجود آورده ،ازمیزان دشمنی میان مردم به شدت کاسته است(کما این که قبلا نیز میان مردم دشمنی وجود نداشته است). میان اقوام افغانستان نشانه های مشهودی دال براختلاف وجود ندارد. نمونه های این هم گرایی را می توان در بازار، در صحنه های گونا گون دیگر مثل ورزش وبرخی کار های جمعی مشاهده کرد. ازاین منظر احتمال این که میان مردم جنگی بروز کند واقوام ساکن در کشور به جان یک دیگر حمله کنند وجان ومال یک دیگررا مورد تجاوز وتعرض قرار دهند وجود ندارد. بنابراین با این دید گاه سخنان جنرال امریکایی نمی تواند توجیه پذیرباشد. برخی با همین دید گاه به تحلیل سخنان جنرال پرداخته وشناخت اورا از افغانستان ناقص وابتر یافته اند.ولیکن تمام تحلیل ها به همین جا ختم نمی شود بلکه جامعه افغانستان یک سویه درونی تر نیزدارد  آن ترکیب ویا ساختار جامعه افغانستان است که دست نا خورده باقی مانده است.  چه بسا که ساختار نا عادلانه حکومت  دراستحکام وپایداری این ترکیب کمک کرده ست.

   این ساختار چیست وکدام است؟

 افغانستان کشور قبیلوی است . ساختار های دموکراتیک در کشور نهادینه نشده است. مردم کانون قدرت وتعین کننده قدرت سیاسی وتصمیم گیر نیستند؛ بلکه کانون های قدرت دردست روءسای قبایل است. تا هنوز این رئیس ها درباره سرنوشت کشور تصمیم گرفته اند وهنوز این کانون های قدرت به صورت موروثی دردست این جمع باقی مانده است.روءسای قبایل نه تنها رهبری سیاسی مردم را به عهده دارند که نقش فرماندهان نظامی رانیز بازی می کنند. میزان مشروعیت ونفوذی که ا ین کانون ها ی قدرت دارند می توان پیش بینی اقای مک کریستال راچندان بی راهه نیز ندانست.