ولیکن انتظارات دیگری نیز از برگزاری انتخابات ورفتن به پای صندوق های رای گیری می بردند و آن تغیر درزندگی روزمره ومعیشت مردم بود. مردمی که رنج فراوان حاکمیت طالبان را از سرگذرانده بودندوبیش از چند میلیون هم آواره کشورهای خارجی گشته بودند منتظر بودند که دولت منتخب ،فراهم آوردن اندک امکانات رفاهی را دردستور کار خود قرار دهد وبه تدریج ازرنج وحرمان تاریخی مردم کاسته شود. علاوه برآن، مردم امید می بردند که رای دادن، واقعا بتواند در سرنوشت آنها تغیر ایجاد کند ونگاه حاکمان نسبت به شهروندان دیگر گونی پذیرفته باشد. وزمامداران کشور همانگونه که مسند خویش را بارای مرم گره می زدند،همان گونه نیز پاسدار رای آنهاباشند.

  پاسداشت رای مردم به معنای تثبیت ونهادینه شدن روند دموکراتیک در کشوراست .برای آن که این روند تثبیت گردد نیازمند تلاش های دیگری نیز بود که حکومت افغانستان باید انجام می داد تا روند دموکراتیک دوام و استحکام بیشتری پیدا می کرد. اما با کمال تاسف که چنین نشد. بعد از دوازده سال، اینک مردم بی صبرانه منتظر برگزاری انتخاباتی هستند که بتوانند ازرای خود استفاده کنند، وضعیت کنونی را پشت سر بگذارند.گرچه مردم به انتخابات چشم دوخته اند وانتظارمی برند که وضعیت بهبود پیدا کند ولیکن بایداذعان داشت که اصلاح وضعیت کنونی امردشوار وطاقت فرسایی است.  گرچه خوش بینی هایی به وجود آمده ،این که بعد ازدوازده سال میزان آگاهی مردم افزایش یافته است واین آگاهی می تواند منبع تحولات مهم اجتماعی درکشور باشد. اگردرگذشته به این دل خوش بودند که به پای صندوق های رای گیری بروند وهویت شهروندی خودرا تثبیت کنند در انتخابات آتی می توانند نامزد مورد نظر خودرا بادرایت وبصیرت بشناسند ، از برنامه های اوآگاهی حاصیل کنند، آنگاه در میدان انتخابات حضور پیدا کنند تا به مقصود برسند.اگر شهروندان کشور بدین باور باشند که بدون شناخت درست وبدون تحقیق وجست وجوی نیکو از نامزدان ریاست جمهوری می توانند به آینده مطلوب برسند، باید گفت که اشتباه بزرگی را مرتکب می شوند. اگر مردم خواهان اصلاح گری در کشورهستند ومی خواهند به حقوق حد اقلی خود دست پیدا کنند به این بیاندیشند که کدام یکی از نامزد های ریاست جمهوری تفکر اصلاح گرانه دارد وچه قدرروی این اندیشه سرمایه گزاری کرده وچه بر نامه مدونی برای بهبود وضعیت کشور دارد. بنابراین اصلاح ساختارحکومت بسته به آگاهی مردم وحاضر شدن آگاهانه درپای صندوق های رای گیری وبر گزیدن کسی که بتواندآرزوهای مردم را تحقق بخشد، از سوی دیگر است. مردم کشورباید بدانند که راه اصلاح گری از میان آنها می گذرد.  اگردر انتخاب خود کمال دقت وخرد ورزی را به کار ببرند ودور ازاحساسات قومی ،قبیلوی ،سمتی وهر گرایش دیگر به پای صندوق های رای گیری بروند، بی هیچ تردید وضعیت کشور تغیرخواهد کرد و بهبود حاصیل خواهد شد . اگردررای گیری هااحساسات قومی ، مذهبی ، سمتی وغیره گرایش هادخالت ورزید؛ باید دانست که هیچ بهبودی در وضعیت کشور به وجود نه خواهد آمد. گرچه نفس شرکت مردم در انتخابات می تواند بسیار مطلوب وممدوح باشد. اما شرکت آگاهانه وازروی عقل برمطلوبیت انتخابات می افزاید ونسبت به آینده کشور خوش بینی هایی را به وجود می آورد.اگر انتخاب مردم با معیار های عقلانی صورت گیرد می تواند دست رئیس جمهورآینده را در انتخاب کارمندان حکومت باز نگاه دارد واو کسانی را بر گزیند که صلاحیت وشایستگی خدمت به مرم را داشته باشد. اگر چنانچه انتخابات بر معیارهای قومی وسمتی وغیره انجام یابد بی تردید ازدل این نظام نه عدالت می روید ونه وضعیت مردم بهبود پیدا خواهد کرد.

   بنابراین باید مردم این نکته رادر نظر داشته باشند که عدالت ورزی حکومت وبهبود وضعیت زندگی، از خود آنها آغاز می یابد واگر درست اندیشیده نشودودرست عمل نشود ورای آگاهانه وسنجیده به صندوق ها ریخته نشود وضعیت مرم تغیر نه خواهد کرد . باید دانست که وضعیت ما مستقیما به کنش های خود ما بستگی دارد. اگر این کنش ها ازروی تدبیر باشد وضع تغیر خواهد کرد. لذا نگاه مردم به انتخابات، این که چه کسی وبا چه معیاری انتخاب شود بسیار مهم است. اگر این گام درست برداشته شود باید یقین کرد که به بسیاری از مطلوب ها دست پیدا خواهدشد .اگر نه وضعیت هم چنان به پیش خواهد رفت تا آنگاه  که نا آگاهی وجهل ما به آگاهی تبدیل گردد وعدالت انسانی درذهن ما جایی برای خود باز کند.