شکیبایی

 انتخابات یک روند سیاسی است اما با اخلاق ربط ونسبتی وثیق ونا گسستنی  دارد.نفس انتخابات بار فاخر اخلاقی رابا خود حمل می کند. بدین معنا که اخلاق بدون اراده ی آزاد انسان هاواژه ی بی مایه ومعنا است. وقتی سخن از انتخابات آزاد می رود به معنا ی به رسمت شناختن اراده آزاد انسان است که با لاترین ووالاترین مفهوم اخلاقی را در خود نهفته دارد.آنچه ازاخلاق نام برده می شود نیز درذیل وزیر این عنوان می گنجد. هیچ کجا نمی توان اخلاق را بدون اراده انسان تعریف کرد.     حکومت هایی که بر بنیاد زور ساخته می شوند، ذاتا وماهیتا غیر اخلاقی هستند، حتا اگر به نام عدالت حکومت کنند ودم از حق مردم برزبان آورند. زیرا که اولین اصل اخلاقی را که احترام به گزینش آزاد انسان است، زیر پای نهاده ولگد کوب کرده است. بنابراین انتخابات ومراجعه به آرای عمومی مهم ترین اصل اخلاقی دانسته می شود.لیکن این اصل اخلاقی وقتی صورت عینی به خود می گیرد که کار گزارن انتخابات از مدار قانون نافذه کشور خارج  نشوند، علایق مذهبی، سیاسی، قومی وسلایق شخصی خودرادر فرایند انتخابات دخالت ندهند.پای بندی به اصول اخلاقی انتخابات است که می تواند یک حکومت اخلاقی را پدید آورد. وقتی رقابت های انتخاباتی از صوت اخلاقی خارج گردد وبازی گران هریک حریم یک دیگررا بشکنند درآن صورت نظامی که به وجود خواهد آمد نیز بار اخلاقی نه خواهد داشت و از یک رویه غیراخلاقی چگونه می توان یک حکومت اخلاق مدار تصور برد؟

    شعر معروفی است که به صورت ضرب المثل در آمده است که می گوید:.سنگ اول گر نهد معمار کج ₊₊تا ثریا می رود دیوار کج

 در حقیقت یک حکم اخلاقی را بیان می کند. آنانکه پای کج می نهند ، کج می روند چگونه می توانند به مقصد اخلاقی نایل آیند؟ هر حکومتی با دواصل مهم شناخته می شود؛ نخست این که عدالت بورزد ودوم آن که به اراده واختیارانسان احترام نهد. حرمت رای ونظر مردم را داشتن خود بزرگترین وفخیم ترین اصل عدالت است . خدایی که انسان را در مقام خلقت مکرم ومعزز آفریده است و حرمت خون یکی بردیگررا الزام بخشیده، بر آدمیان است که این حرمت را نگهدارند واز در بی حرمتی بر یک دیگر وارد نه گردندو هم چنان اراد ه ای آزاد انسان هارا محترم بدارند. حال پرسش آنست که چگونه می توان اصل اخلاقی را در انتخابات رعایت کرد وپای از ساحت اخلاق بیرون ننهاد ؟

   سلامت واخلاقی بودن انتخابات در آنست – چنانچه یاد آور شدیم-که بازیگران این عرصه هر یک در جایگاه خود این اصول را محترم بدارند وکانونی ترین اصل ومحوری ترین کانون اخلاق که اراده شهروندان کشوراست به دید حرمت نگریسته شود .اگر نامزدی درعرصه تبلیغات ویا برای بیرون کردن حریف ورقیب از صحنه به هر وسیله توسل جوید واز هر اهرمی سود ببرد به معنای بد اخلاقی خواهد بود. فراخواندن مرد م درعرصه ی انتخابات واستفاده از باراحساسات مذهبی وقومی مردم ازدیگر موارد غیر اخلاقی است که متاسفانه درگذشته مورد استفاده  شماری از افراد قرا رگرفت.

   وقتی حکومت کنونی ازدید اخلاقی نگریسته می شود سخن وعمل غیر اخلاقی حکومت مورد نقد قرار می گیرد؛ باید دانست که ریشه های مشکل در کجا است وچرااین حکومت کوچک ترین موازین اخلاقی را مد نظرقرارنمی دهد؟

    سخنان رئیس جمهور کرزی را همه شنیده اند که توصیه به دزدی  می کند ودزدان را ترغیب می کند که حاصیل دزدی خودرا درساختن بلند منزل استفاده کنند! خود ازمبرهن ترین وبرهنه ترین موارد ضد اخلاقی است که حکومت هم تیوری می دهد وهم بدان عمل می کند . حکومتی که مشوق دزدان باشد، در عرصه ی انتخابات نیز به هیچ اصلی پای بند نه خواهد بودوهیچ گزینه غیر اخلاقی رادررسیدن به قدرت فرو نه خواهد گذاشت.. تصور نباید کرد که حکومت دزد پرور اخلاق مدار باشد وبرعدالت رفتار کند وزیر دستان خودرا از ظلمی که بر مردم روا می دارد باز دارد. زیرا اخلاق جایگاهی در ذهن این حکومت نداشته است.چگونه می تواند بر عمده ترین گزاره ی اخلاقی که که نفی ونهی ظلم است عمل کند؟ حکومتی که عدالت برای او ازاهمیت  برخوردار نباشد سایر گزینه ها نیز در دید گاه او خورد ونا چیز خواهدبود . علت عمده نیز آنست که بنیاد این حکومت بر بی اخلاقی بوده وبربی اخلاقی عمل کرده  ودرنتیجه ی یک کنش غیر اخلاقی به وجود آمده است . بی بند وباری های اخلاقی حکومت همه را در بیم فروبرده وانتخابات آینده را در هاله ی ازابهام قرار داده است .وقتی ارزش رای مردم در نظر حکومت کوچک باشد وجایگاه واقعی مردم درایجاد حکومت در سطح نازلی قرار داشته باشد ؛ انتخاب مردم نیز چندان محترم نه خواهد بودوبه رای مردم نیز حرمت گذاشته نه خواهد شد.کوتاه سخن آنکه حکومت ها بنابر قاعده کلی که فیلسوفان حقوق واخلاق برآن انگشت نهاده اند؛ برای بر قراری عدالت اند . در گفته های قدیمی ترین فیلسوفان سیاست همانند هابزودکارت تا فیلسوفان معاصر چون جا ن راولز آمریکایی وقتی نگریسته می شود، اساس وبنیادحکومت هارا بر قراری عدالت دانسته اند. نخستین گام درعدالت ورزی نیز آنست که انتخابات به صورت عادلانه صورت گیرد. رای مردم محترم دانسته شود کار گزاران حکومت باید خودرا ملزم به رعایت اخلاق وقانون بدانند وآرا واختیار آزاد مردم را محترم بدارند.

   بنابراین حکومت اخلاق مدار وعدالت محور بدون بر گزاری انتخابات آزاد ، دموکراتیک واخلاق باور به وجود نه خواهد . اگر خواهان این گونه حکومت هستیم همه باید تلاش کنند تا این امر تحقق پیدا کند ودست غارت گران رای مردم از عرصه انتخابات کوتاه شود.