شکیبایی

هم زماني اين سفربا برخي مواضع تند آقاي كرزي عليه حكومت ايالات متحده امريكا  از يك سوي ومواضع  حكومت افغانستان نسبت به پاكستان از سوي ديگر اين سفررا با ترديد هايي جدي مواجه كرده بود، اين كه اقاي كرزي به اهدافي مورد نظر خود دست پيدا خواهد كرد يا نه؟ وليكن ابهام هاي جدي تري نيز  نسبت به اين سفردررسا نه ها ومطبوعات كشور باز تاب يافت .

   برخي كارشناسان اين سفررا كمي شگفت خواندند،بدين معنا كه قبل ازاين آقاي كرزي با ايجاد دفتر در قطر به مخالفت بر خاسته بودوگاهي هم با لحن تندتري مقامات ايالات متحده امريكارا متهم داشته بود كه بدون حضور دولت افغانستان با طالبان مذاكره مي كند. برابر با اظهارات رئيس جمهور كرزي انتظار نيز آن بود كه حكومت افغانستان بر مواضع خود تاكيد بگذارد تاسررشته مذاكره با طالبان مستقيما به حكومت افغانستان سپرده شود وساير كشور هاي ذي دخل در روند مصالحه با طالبان، در حاشيه نشست وبه عنوان كاتاليزوراين مذاكرات شركت كند نه آن كه اصل مذاكره دردست ديگران باشد وحكومت افغانستان به حيث ناظر شركت جويد. گرچه اين ابهام ها به صورت جدي وجود داشت اما هم زماني سفر اقاي كرزي به قطر وحضور غير منتظره جان كري وزير خارجه ايالات متحده امريكادر افغانستان، اين گمان را تقويت كرد كه گويا ميان دو كشور بر سرنحوه مذاكره با طالبان ونقش حكومت افغانستان توافق ها يي صورت گرفته است كه  اين توافق هاتاهنوز در خفا باقي مانده است ومشخص نشده است كه چه داد وستدي ميان دو كشور صورت گرفته است. .اما ظواهرامر نشان مي دهد كه ديدارآقاي كرزي با وزير خارجه امريكا ثمربخش بوده ومقامات افغانستان ازاين ديدار خرسند به نظر مي رسيده اند.

    به هرصورت اگر معامله اي نيز صورت گرفته باشد وبده بستاني نيز رود بدل شده باشد وليكن دو نكته ازديد منتقدان به دور نمانده است .اين دو نكته ابهام بر انگيز مي تواند تمام اين روند را تحت تاثير خود قرار دهد وآينده مصالحه را باترديد مواجه كند.

  نخستين ترديد آنست  كه آيا مي توان كاروان صلح را بدون حضور موثر حامي اصلي طالبان يعني حكومت پاكستان به پيش برد؟گرچه حكومت افغانستان اعلام داشته كه بدون حضور حكومت پاكستان مذاكرات صلح را به پيش خواهد برد. اما پرسش اصلي آنست كه چگونه مي توان به ايجاد اين روند موفق شد؟ واقعيت آنست كه گرچه با حضور پاكستان وبدون حضورآن، درهردو صورت امكان مذاكره با طالبان ورسيدن به يك راه حل صلح آميز بسيار دشوار است اما چگونه مي توان پاكستان را پشت سر گذاشت وبدن حضور آن كشور كار وان صلح را ازراه ديگري عبور داد؟

    برخي كار شناسان، پاكستان را همانند گلو گاهي مي بينندكه براي رفتن به سوي صلح به نا گزير وبه رغم ميل باطني  بايد اين گلو گاه را عبور كرد  تا به مقصد رسيد.دومين ترديد انتخاب قطر به عنوان معبروبديل پاكستان براي رسيدن كاروان صلح به مقصد است. قطربا كمك دالر هاي نفتي جامه هستي پوشيده بدون آن كه سير تكون خودرا به صورت طبيعي طي كرده باشد وبه اين مقام دست يافته باشد. حكومت اين كشور كوچك با رقابت هاي منطقه اي است كه آْماس كرده وبه عنوان يك بازيگر مهم منطقه اي در آمده است بدون آن كه توان وظرفيت لازم را يافته باشد. وقتي آقاي كرزي به عنوان نماينده ي يكي از كهن ترين ملت هاي آسيا به اين كشوركوچك نفتي مي رود تا راه حل بحران كشور خويش را ازاين كشورروي آب جست وجو كند چنانست كه پاي درسراب مي گذارد وتصور مي برد كه اين كشور مي تواند عطش تشنگان صلح را فرو بنشاندوپاكستان را ازليست تا ثيرگذاران روند صلح پاك كند. اما نقش پاكستان با دو كارك رد يكي به عغنوان مهم ترين همسايه افغانستان وديگري به عنوان بزرگترين حامي طالبان درده سال گذشته را چگونه مي توان پشت سر گذاشت ومسيري بدون پاكستان  را طي كرد؟ بنابراين گرچند مذاكره با پاكستان وتقاضا ازاين كشوربراي نقش آفريني كار چندان ساده اي نيست وبار ها ثابت شده است كه اين كشور با عمر نيم قرنه واندي هيچ گاه با افغانستان ازدروزا ي دوستي وارد نشده است ،وليكن حكومت افغانستان نا گزير است كه اين كشوررا جدي بگيردونقش اين كشوررا درايجاد صلح نا ديده نيانگارد.  آنچه از اهميت برخوردار است اين كه افغانستان راه هاي تاثير گزاري بين المللي برسياست حكومت پاكستان را جست وجو كند تا اين كشورآماده اي همكاري با حكومت افغانستان شود.گرچه تغير رويكرد پاكستان در قبال افغانستان سخت وغير قابل باور است؛ اما به نظر مي رسد كه حكومت افغانستان دو راه بيشترندارد.يا رسيدن به صلح پايداربا مشاركت پاكستان وتلاش درجهت تغيرسياست اين كشور، باتوان وامكانات داخلي وگزينه هاي بين المللي يا ان كه ايجاد مرا كزي در كشور هاي همانند قطرومذاكره كردن بدون رسيدن به صلح دوامدار.

   گرچه برخي تحليل گران ايجاد پايگاه طالبان در قطررا بدون اجازه ي مقامات پاكستاني نا ممكن مي دانند اما اگر چنين اجازه ي نيز داده شده باشد غرض ازايجاد دفتر طالبان با نيت وانگيزه هاي ديگري صورت گرفته است . اين كه حكومت افغانستان اعلام كرد كه دفتر قطررا آدرسي براي طالبان مي داند تا مذاكره صورت گيرد در واقع بيم تبديل شدن دفتر قطر به يك دفتر سياسي براي طالبان.به رسميت شناختن طالبان به عنوان يك حكومت است .