شکیبایی

 تااو از وقوع كودتا ي قريب الوقوعي كه جان او وموجوديت حكومت غير نظاميان را تهديد مي كند جلوگيري كند. گرچه محتواي  كامل نامه منتشر نشده است كه اقاي زردار ي چه چيز هاي مهمي ديگري درآن نوشته وبه همتاي امريكايي خود گسيل داشته است. اما آن نامه داراي پيام هاي نا نوشته اي نيز مي باشد. يكي ازآن پيام ها آنست كه آنچه ميان اسلام‌آباد وواشنگتن فاصيله افگنده ودودولت را روياروي هم قرا رداده يا‌آن كه هرچه به نام حكومت پاكستان واكنش نشان داده شده واحيانا به پاي حكومت غير نظاميان نگاشته مي شود؛ نه ازان حكومت غير نظاميان، بلكه برآمده از ذهنيت تماميت خواهانه ارتشيان آن كشور است، كه حكومتي درداخل حكومت تشكيل داده اند  ودست حاكمان غير نظامي را در بسياري از امور كوتاه كرده وجغرافياي عمل آن هارا محدود نموده است. پيام ديگري كه مي توان درآن نامه ديد، نوعي تظلم خواهي نيز تلقي مي گردد . اين تظلم خواهي ممكن است با اين انگيزه باشد كه به مقام هاي امريكا ودنيا نشان دهد كه سردي روابط ميان اسلام اباد واشنگتن ناشي از عمل كرد غير قابل كنترل نظاميان آن كشور است. مدت ها است كه ايالات متحده امريكا بر حكومت اسلام اباد فشار وارد مي آورد كه چرا اسلام آباد به تعهدات بين المللي خود در قبال ميارزه با تروريزم جديت به خرج نمي دهد. سران ورهبران القاعده با آن كه در پاكستان نشست وبر خاست داشتند  ودر جا ه هاي امن زندگي مي كردند اما وجود وحضور شان در خاك پاكستان مورد ترديد ويا انكار قرار مي گرفت وزمام داران پاكستان با قاطعيت اظهار مي داشتند كه سران القاعده در خاك افغانستان حضوردارند تا آن كه در ميان اين اظهار واصرار امريكا وانكار پاكستان، سر انجام رهبر شبكه القاعده در ابيت اباد اسلام‌اباد يكي از نزديك ترين مكان به پايتخت آن كشور مورد تهاجم ايالات متحده امريكا قرار گرفت وكشته شد.  با كشته شدن اسامه بن لادن طشت رسوايي مقام هاي اسلام‌اباد از بام اعتماد جهاني به زير افتاد ودنيا به اين امر پي بردند كه آنچه تا كنون مقام هاي اسلام‌آباد مي گفتند، كتمان حقيقت از چشم ناظران بين المللي بوده است وحادثه ی كشته شدن اسامه به همين جا ختم نشد، بلكه پي امد هاي نا گواري براي اسلام‌اباد به همراه داشت. نخستين پي آمد آن بي اعتمادي جهاني نسبت به حكومت اسلام‌اباد بود. دومين باز خورد اين حادثه مسدود شدن كمك هاي هنگفت ايالات متحده امريكا براي آن كشور بود. پيام ديگري كه در نامه زرداري مي توان ديد، اين بود كه به مقام هاي امريكا القا كند كه  اگر عدم تعهدي در قبال مبارزه با ترويزم مشاهده شده است نه از جانب حكومت غير نظاميان بلكه از جانب نظاميان در پاكستان بوده است.

 به هرحال آن نامه گرچه قبل ازرسيدن به كاخ سفيد گشوده شد ومحتواي آن بر ملا گشت اما پيام نوشته ونا نوشته ی آن به گوش مسئولان ايالات متحده امريكا رسيد. اما نظاميان پاكستان را حساس تر از گذشته كرد وسوي ظن وبد گماني نسبت به حكومت غير نظاميان افزايش يافت. حال اين پرسش مطرح مي شود كه آيا فقط  ارسال يك نامه بوده است كه نظاميان آن كشوررا بر اشفته كرده است يا‌ان كه جنگ قدرت همانند آتش زير خاگستر وجود داشته كه آن نامه بهانه اي شده است براي آشكار شدن آتش؟  واقعيت آنست كه حكومكت عير نظامي در پاكستان هميشه عمر اندكي داشته است. در شصت وپنج سالي كه از عمر پاكستان مي گذرد كمتر از نيم آن مربوط به غير نظاميان بوده است بر بخش زيادي از عمر پاكستان،نظاميان حكومت كرده اند. به دليل نبود ساختار هاي دموكراتيك ،حكومت غير نظامي چون شهاب ثاقب درآ سمان سياست پاكستان ظاهر شده وبه سرعت نا پديد شده است.  اما اين بار حكومت غير نظاميان خواسته است براي ماندن در قدرت اين عمر را كمي طولاني تر كند هم به دليل شرايط واوضاع جهاني كه نظام هاي اقتدار گرا واستبدادي رو به افو ل گذاشته است وهم با تجربه هاي زيادي كه سياست مداران كنوني از گذشته هاي تاريخي خود آموخته اند تصميم گرفته اند كه بر عمر حكومت غير نظاميان بيفزايند ويكي از پارمتر هاي اين افزايش عمر، همين نامه نگاري هاي رئيس جمهور پاكستان به مقام هاي  ايالات متحده امريكا است. آگاهان سياسي بدين نظر اند كه در تاريخ پاكستان قدرت هاي بزرگ غربي همواره از حكومتي پشتيباني كرده اند كه منافع آنان را تامين كند. اين كه آن حكومت با مردم خويش چگونه رفتار مي كرده وبر سر مردم چه مصيبت هايي را روا داشته اند؛ براي حكومت هاي غربي مهم نبود ه وليكن اين بار گويا شرايط كمي متفاوت از گذشته است. حضور ده سال گذشته امريكا در افغانستان واميد داشتن مقام هاي امريكا از اسلام آباددر امر پيروزي در افغانستان اينك انتظارات جديدي را شكل داده است. اين پيام نا نوشته به حكومت گران اسلام‌اباد رسيده است كه هرجناحي كه در پيروزي امريكا در افغانستان كمك كند عمر دراز تري خواهد داشت.  با توجه به اين كه مقام هاي نظامي واستخباراتي پاكستان درده سال گذشته نشان داده اند كه شريك مطمئني براي امريكا نيستند،شانس ماندن غير نظاميان را افزايش داده است . گرچه  نظاميان درگذشته منافع بي شماري را نصيب امريكا كرده بودند. اين بار اين حكومت غير نظاميان است كه با نامه نگاري توانست توجه مقام هاي امريكارا به خود معطوف د ارد وزير پاي ارتشيان كشوررا در تحولات آتي پاكستان خالي كند. همين اطمينان اندك بود كه يوسف رضا گيلاني يكي از بلند پايگان ارتش را از كار بر كنار كرد وهم چنان گفت كه حكومت كنوني كشورهيچ حكومتي را در داخل حكومت خود نمي پذيرد. عكس العمل ارتشيان نيز قابل توجه است در گذشته ها وقتي بحراني بدين صورت پيش آمده ارتشيان بدون درنگ دست به كودتا زده اند وغير نظاميان را از قدرت بر كنار كرده اندوليكن اين بار با تامل بيشتر برخورد كردند وخواستند كه حكومت را از طرق قانونی تضعيف كنند. بر اساس بر خي تحليل ها، ارتش در شرايط كنوني كه پاكستان با مشكلات متعدد رو دررو است نمي خواهد كه بار همه مشكلات كشوررا به دوش كشد ودست به كودتا بزند وليكن واقعيت آنست كه دورويي ها ودو رنگي هايي كه ارتش پاكستان درده سال گذشته از خود به نمايش گذاشته است ؛اعتماد متحدان جهاني خودرا از دست داده  و نيرويي كه هم مشكلات اقتصادي را درداخل كشور داشته باشد وهم از همراهي كشور هاي غربي بي بهره باشد سفاهت خواهد بود كه دست به كودتا بزند با توجه به اين كه وزير خارجه امريكا نيز حمايت خويش را از حكومت غير نظاميان اعلام داشته است. آنچه براي ما افغان هاقا بل توجه است، آنست كه اين جنگ زرگري وزور ازمايي قدرت چه تاثيري بر افغانستان خواهد گذاشت؟

    بي ترديد هر تحولي كه در پاكستان رخ دهد، تاثير خويش را بر افغانستان خواهد گذاشت بدين واقعيت هم مقام هاي افغانستان پي برده اند وهم كشور هاي خارجي اي كه در افغانستان حضور دارند.  امروز وقتي باب مذاكره با طالبان گشوده شده است هم افغان ها وهم جامعه بين المللي به پاكستان مي نگرند كه مواضع اسلام‌آباد در قبال روندصلح افغانستان چه خواهد بود؛ بنابراين براي افغان ها مهم است كه حكومتي روي كار بيايد كه در قبال خواسته هاي بين المللي پاسخگو باشد. اين حكومت بي شك حكومت غير نظاميان يا حكومت ملكي خواهد بود. اگر حكومت كنوني بتواند در اين كشمكش ها پايداري نشان دهد وبر رقيبان نظامي خويش به پيروزي دست پيدا كند؛ بي ترديد حكومت نظاميان به حدي قابل ملاحظه اي تضعيف خواهد شد واقتدار حكومت غير نظاميان مسلم خواهد گشت .اقتدار حكومت غير نظامي به معناي شكسته شدن ابهت نظاميان است. اين مقدمه مي تواند سبب كنترل بيشتر نظاميان  توسط غير نظاميان باشد .و در صورت استقرار يك حكومت غير نظامي در پاكستان تصور مي رود كه از ميزان تنش ها ميان آن كشور وايالات متحده امريكانيزكاسته شود وبراي پيروزي بر مشكلات داخلي پاكستان برخي از پيشنهاد هاي امريكارا نيز بپذيرند. دراين صورت حكومت افغانستان وپاكستان درراه مبارزه با ترويزم مي تواند به  درك زبان يك ديگر نيز نايل شوند. آنچه در شرايط حاضر ميان دو كشور حاكم است، آنست كه نظاميان پاكستان اوضاع كنوني دنيا را درك كرده نمي توانند، تقويت تروريزم وخواستن مطالبات سياسي ازاين راه به معناي آنست كه نظاميان واستخبارات پاكستان زبان دیپلوماسي را نمي دانند كه مطالبات آن كشور شايد ازراه هاي غير نظامي نيز قابل وصول باشدو واضح ترين زبان  نظاميان همان زبان مشرف است كه چندي قبل اعلام داشت كه اگر نيرو هاي ايالات متحده امريكا خارج شوند، جنگ قومي درافغانستان مشتعل خواهد شد ونظاميان واستخبارات پاكستان براي تامين منافع ملي خود از هر راهي سود خواهد جست. اين زبان دپلماسي نيست بلكه زبان استخباراتي ونظاميان است واگر غير نظاميان استقرار بيابند بي ترديد را ه مصالحه هموار تر خواهد شد ومذاكره با طالبان رو به پيش خواهدگذاشت حال كه پستان كيك دران كشورسبب ايجاد فتنه شده است اميد است كه باعث وباني خير در افغانستان باشد .