كليد صلح دردست كيست؟
كليد صلح دردست كيست؟
حامد كرزي رئيس جمهور كشور در هفته گذشته از پاكستان خواست كه افغانستان را به چشم غرب و ناتو ننگرد آنچه ناتو در مورد پاكستان انجام د اده است مربو ط به عملكرد نيرو هاي ناتو است وهيچ ربطي به افغانستان ندارد. اين سخنان در حالي ابراز مي گردد كه حكومت افغانستان قبل ازاين نيز از پاكستاني ها خواسته بود كه كشته شدن نيرو هاي پاكستان را به حساب افغانستان نگذارد اما پاكستان در واكنش به حملات ناتو در خاك آن كشور وكشته شدن بيش از بيست سر باز آن ا زشركت در نشست بن خودداري كرد. گرچه نير و هاي غربي از پاكستان عذر خواهي كردند اما اين عذر خواهي به جايي نرسيد وپاكستان دست از لجاجت بر نداشت وقطار تداركات نيرو هاي ناتو را متوقف كرد وتنش درروابط اسلاماباد وناتو بالا گرفت. اما قرار برخي گزار شها نشست هايي كه ميان سران ناتو ومقام هاي پاكستاني بر قرار شده است حاكي آز آنست كه هردو جانب به نتايجي دست يافته اند وهردو طرف مي كوشند كه تنش ها كاهش يابد . جنرال جان آلن گفته است كه با مقام هاي پاكستان صحبت كرده ومقرر شده است كه در باره حادثه كشته شدن سربازان آن كشور تحقيق كند. گرچه دراين اواخير گفته مي شود كه گشايش هايي درروابط ميان غرب واسلاماباد ايجاد شده است اما واكنش هايي كه پاكستان دررابطه به كشته شدن سربازان خود نشان داد ودر خواست هاي مكرري كه حكومت افغانستان از پاكستان به عمل مي اورد نشان ازان دارد كه گويا كليد دست يابي صلح در افغانستان دردستان پاكستان است.اما اين پرسش كماكان مطرح است كه نقش پاكستان در صلح ت افغانستا در چه حد است آيا پاكستان مي تواند به عنوان يك پارامترمهم در صلح تلقي گردد يا آنكه پاكستان اولين وآخرين سخن را خواهد گفت، ايا پاكستان هيچ نقطه ضعفي در اين مورد ندارد وبه هر سوي كه ور آورد همراه با فتح وپيروزي خواهدبود هيچ مانعي بر سرراه آن كشور قرار نخواهد داشت يا آن كه پاكستان نيز داراي نقاط ضعف فراوانست كه اين نقطه ضعف ها نيز دردست غربي ها قرار دارد واگر غربي ها خواسته باشند مي توانند پاكستان راچنان تحت فشار قرار دهند كه دست از ادعاهاي كلان خود بردارد؟
تاريخ روابط امريكا با پاكستان وكمك هاي هنگفتي كه پاكستان ازايالات متحده امريكا دريافت داشته - ودريافت مي دارد- نشان مي دهد كه پاكستان نقطه ضعف هاي عمده ي دارد در همين هفته گذشته كار شناس پاكستاني با شبكه راد يوي ازادي سخن مي گفت اذعان كرد كه وضعيت پاكستان بيش از اندازه به وخامت گرائيده است.قطارهاي مسافري از حركت با زمانده است،ازرفت آمد موتر كاسته شده است. وي افزود كه تداوم وضعيت كنوني پاكستان را در وطه نابودي قرار خواهد داد واگر توافق ميان ن نيرو هاي نا تو وحكومت صورت نگيرد وكمك هاي غرب از پاكستان قطع شود بي ترديد پاكستان را دچار فروپاشي خواهد كرد. هم چنان اظهار نظر هاي نخست وزير پاكستان ،در جمع سفيران خود در كشور ديگر داشته است ودربرخي سايت هاي فارسي زبان منتشر شده است اشتي جويانه واز موضع ضعف بوده است. نخست وزير پاكستان گفته است که، همکاری کشورش با امریکا، ناتو و نیروهای دخیل در امنیت افغانستان می بایست بر اساس احترام به تمامیت ارضی و استقلال پاکستان صورت بگیرد. گیلانی که در جمع سفیران پاکستان در کشورهای مختلف صحبت می کرد، گفت: "پاکستان تحت هیچ شرایطی نمی تواند از تجاوز آشکار به مرزهایش گذشت کند. اين گونه اظهار نظر ها در حالي صورت مي گيرد كه هوا پيماهاي بدون سر نشين ايالات متحده امريكا سال ها است كه به شكار نيرو هاي القاعده در خاك پاكستان مشغول بوده وحتا پايگاه نظامي پاكستان در اختيار ارتش امريكا قرار د اشته است و لذا بعيد نيست كه تنش هاي پيش آمده براي گرفتن امتياز هاي بيشتر اقتصادي باشد زيرا قبل ازآن كه حكومت پاكستان به نيرو هاي ناتو به توافق دست يابند پاكستاني ها اعلام كردند كه بعد ازاين ازوسايط حامل تداركات نيرو هاي ناتو پول بيشتري دريافت خواهند كرد حتا از هر موتر 1500 دالر آمريكايي دريافت خواهند داشت. اين درخواست هاي گزاف در حالي صورت مي گيرد كه در سال 2002 ميان نيرو هاي ناتو وحكومت پاكستان قرار دادي امضا شده بود و هردو طرف به تعهد هاي قبلي پاي بند بودند اما فشار هاي اقتصادي از سوي غرب وانسداد دهفت صد مليون دالر از كمك هاي ايالات متحده امريكا به پاكستان باعث شده است كه حكومت پاكستان بيش از پيش در مضيقه قرار داشته باشد. نخست وز ير پاكستان هم چنان افزوده است كه: در این مقطع خاص زمانی، ضروری است که تمام کوشش ها برای ایجاد صلح و ثبات پایدار در افغانستان انجام شود و تمام طرف های دخیل در منطقه در یک جبهه قرار داشته باشند. این صحبت ها نشان می دهد که فضای فی مابین نرم تر، شرایط گفت وگو سهل تر و احتمال از سرگیری همکاری های پاکستان و ناتو و امریکا قابل بازگشت است و تنش های اخیر دوام چندانی نخواهد داشت. به هر حال ازاين گونه صحبت هاي مقام هاي اسلام اباد يك نكته قابل استنباط است آنهم اين كه لجاجت پاكستان بيش ازاين به نابودي آن كشور مي انجامد كشوري كه داراي پايه هاي محكم واستور ملي نيست واقتصاد آن كشور سخت وابسته به كشورهاي غربي است، بنياد هاي سياسي هرروز دست به دست مي شود، كشمكش دايمي ميان نظاميان وحكومت غير نظامي در جريانست تداوم تنش ها درروابط اسلام اباد با كشور ها ي غربي تضعيف بنيان هاي سياسي غير نظاميان را به همراه خواهند د اشت وپاكستان در هرج ومرج فرو خواهد رفت كه دران صورت ارتش آن كشور به خود حق خواهد داد كه دست به كودتا ببرد وحكومت غير نظاميان را سقوط دهد لذا كاهش تنش دروابط اسلام اباد ونيرو هاي ناتو به نفع پاكستان است واسلام اباد بيش ازاين توان تحمل تنش را ندارد.
اما سخن اصلي اين مقال دراين نكته است كه ايا اقاي كرزي مي پندارد كه كليد صلح افغانستان دردست پاكستان است كه چنين درخواست دوستانه يا عاجزانه به عمل مي آورد؟
دراين كه اسلام كه اباد نقش بسيار عمده در مذاكرات صلح با طالبا ن واينده ي صلح افغانستان دارد، هيچ ترديد نيست اما اين اهميت نبايد حكومت افغانستان را از راهبرد هاي اساسي مغفول نگهدارد ويا به انها كمتر بها دهد. بدون شك كليد مهار پاكستان دردست ايالات متحده امر يكا است. هيچ ترديد نبايد كردكه اگر ايالات متحده كمك هاي خود به پاكستان را قطع كند بديلي ديگري كه جاي آمريكا را براي پاكستان بگيرد وجود ندارد. لذا مي توان در يك تعامل مثبت با امريكا از ميزان فشار هاي پاكستان كاست ودست پاكستان دردخالت هاي بي مورد آن كشورراكوتاه كرد.دومين مورد، تقويت نهاد هاي دفاعي كشور است. آقاي كرزي مي د اند كه توقع همسايگان افغانستان وقتي منطقي خواهد شد كه افغانستان به حدي از توان رسيده باشد.در غير آن صورت نه تنها در خواست هاي اخلاقي اقاي كرزي كار ساز نخواهد بود ونه عذر خواهي هاي حكومت افغانستا ن دردل همسايگان تاثير خواهد گذاشت.لذا نتيجه اي كه مي توان گرفت انست كه براي گشودن دروازه صلح نبايد از همسايگان كليد گرفت زيرا همسايگان ما نشان داده اند كه نه موازين اخلاق همسايگي را رعايت كرده اند ونه هم به قوانين بين المللي گردن نهاده اند به قول معروف ازموده را آزمودن خطا است. قول قرآن كريم را بايد عمل كرد كه مي فرمايد:واعدو لهم ماا لستطعتم... ترهبون بهم عدوالله وعدوكم "و خودرا نيرو مند بسازيد تا دشمن خداودشمن خودرا از تجاوز پرهز دهيد: امروز افغانستان بايد ازاين نداي آسماني پيروي كند وبا تقويت نهاد هاي نظامي وامنيتي،هيبت وشكوه ملي خودرا به نمايش بگذارد تا دوستان تحسين كنند و رعبي دردل دشمنان بيفگنند لذا اين در خواست هاي عاجزانه واخلاقي چنانچه در گذشته اشكار شده است منتج به نتيجه نبوده است.آنچه در اخير به ان تذكر مي رود آنست كه با رها اين تذكرر فته است ويك بار ديگر تكرار مي شود كه ايجاد يك اداره ي سالم با كمترين فساد مي تواند دل هاي مردم را با حكومت نزديك كند. اين نزديكي به معناي ايجاد پشتوانه قوي براي حكومت است . هم از ديد ونظري وهم به عمل ثابت شده است، حكومتي كه مردم خودرا با خود همراه دارند هيچ گاه اسيب نمي بينند واين قاعده براي حكومت افغانستان نيز صادق است . هر گاه مردم در كنار حكومت قرار داشته باشند وحكومت خد مت گار مردم باشد، بي ترديد مردم نيز سرباز حكومت ودر خدمت حكومت قرار خواهند داشت. اما اگر چنانچه كشور ميدان تاخت وتاز افراد حكومتي باشد وهر يك اسب هوس برانند وكشوررا به لاشه بز بزكشي تبديل كنند به هر ميزان كه ارتش وسپاه هم همراه اشته باشد نمي تواند سد راه تجاوز كشور هاي بيگانه نخواهد شد. لذا گرچه درخواست هاي اقاي كرزي امر مطلوب وانساني وتذكر دوستانه وناشي از حسن نيت است اما در كنار آن گزينه هاي دگررا در نظر گرفت وبه اين تذكرات ودر خواسته ها نبايد بسنده كرد. .
