در ميان اين همه ابرازنظر ها  واظهارنگراني ها كه بعد ازده سال سپري شدن حكومت مجاهدين گفته مي شود  مي توان فراوان سخن گفت ونقد هايي جدي اي براين گونه اظهار نظر ها وارد آورد.  اولين سخن دراين زمينه آنست كه مجاهدين بدين پندار اند كه گويا نسل كنوني از نحوه ي حكومت اين جماعت مدعي نا آگاه اند،  شايد برداشت اين باشد كه ده سال گذشته نسلي جديد به ميان آمده است  كه دوران حكومت جهادي را فرامومش كرده اند  اما بايد خاطر نشان كرد كه ذهنيت تاريخي مردم هيچ گاه حكومت ناكام مجاهدين ر ا فراموش نمي كنند .

   ازسوي ديگر،براي نسل جوان وبه ويژه نسل تحصيل يافتگان كشور ما معيار هاي ارزش يابي پاك دگرگونه شده است. براي اين نسل ملاك هاي ارزش يابي حكومت هاعدالت است. هر حكومتي كه بر پايه هاي عدالت استورا باشد مقبول وممدوح است وحكومت مجاهدين اين مولفه عدالت خواهي را پاك به فراموشي سپرده بود حتا بويي از عدالت در حكومت مجاهدين  به مشام نمي رسيد؛ بنابراين، اين گونه سخنان به جاي آن كه ذهني را اشفته كند وروياي قدرت دوباره مجاهدين را تداعي كند پوزخندي بر لبان جوانان ما مي نشاندوبه بلاهت مدعيان حكومت جهادي خنده مي زنند  از جانبي، ده سال تجربه ي حكومت داري ناكام در افغانستان  هيچ گاه اين ذهنيت را به وجود نياورده است كه حكومت مجاهدين بهتر وبرتر ازان چه هست مي بود؛ زيرا حكومت مجاهدين ابتنا بر تكليف داشت وخواهان حكومت بررعيت بود اما اين حكومت ناكام بنارا بر حق مردم گذاشته است. بررغم نا كامي هايي كه سر تا پاي حكومت را فرا گرفته است باز هم اين حق را به رسميت شناخته است كه شهروندان حق دارند هر نوع نقدي براين حكومت وارد آورند . بدترين دشنام ها بر حكومت وشخص كرزي وارد شده است اما ازاين همه فحش ها در گذشته است؛ اما مجاهدين واقعا همين ظرفيت اندك را داشتند؟.  ديده شده كه خبر نگاري ازيك رهبر جهادي انتقاد كرده است يا مطلبي كه نوشته است توصيف وتعريف از آن نبوده است  .به جرم انتقاد از كار اخراج گرديده.  در حكومت كرزي چند مورد مشخص از سوي وزير فرهنگ وقت مطرح گرديد درزمان او آن قدر فشار هاي رسانه اي بر او وارد آمد تا اين كه فرار را بر قرار ترجيح داد اما اگر حكومت مجاهدين بود بي ترديد فضاي حكومت در مجموع با شكل وشمايل كريم خرم اداره مي شد. در حكومت كرزي خرم يك  ا ستثنا بود اما در حكومت مجاهدين اين قاعده به رسميت شناخته مي شد .دست‌اويزخفه كردن خبر نگاران وديگر انديشان نيز به وفرت وزيادت وجود داشت  "توهين به دين ، مقد سات و.غيره از از دست آويز هاي حكومت هاي ايدولوژيك درگذشته بوده است. آنان كه به حكومت جهادي مي انديشند همين حالا بايد به شماري از چهره هاي جهادي بنگرند  كه چگونه در معامله  يد طولايي گشوده اند دريك ماه چندين معامله انجام مي دهند،بوقلمون صفت سياست مي كنند در واقع ،حكومت جهادي ها همين حكومت معامله گران نيست؟

    پرسشي ديگري كه مطرح مي شود گمان مي رود پرسش بسياري از نسل جوان كشور باشد، آنست كه جهاد گران چگونه حق حكومت كردن را ازان خود مي دانند؟ ايا همين كه كسي جهاد كرد بايد حكومت را نيز قبضه كند؟

     ازهر منظري كه نگري