شکیبایی

صلح یکی از خواسته های به حق و انسانی همه جامعه های انسانی است؛ به ویژه مردمی که سالیان فراوان رنج و غم جنگ های خانمان برانداز را چشیده اند؛ یکی از آرزوهای اصلی و اساسی شان ایجاد صلح است. مردم افغانستان در طی کودتای حزب دموکراتیک خلق در سال 1357 ه .خ و بعد از آن تجاوز شوروی سابق گوهر بی بدیل صلح را از کف دادند و تا امروز متاسفانه آن گوهر بار دیگر به چنگ نیفتاده است و تمام ساز و کارهایی هم که در کشور ایجاد می شود سرانجام به صلح نمی انجامد. روزی نیست که مردم افغانستان به آرزوی فردای بهتر به سر نبرند و روز خویش را با فردای بی جنگ و خشونت به شام نرسانند ولیکن روزها از پی هم می گذرد؛ چه بسا کسانی که این آرزوی سبز رسیدن صلح و امید فردای بهتر را با خود در دل خاک سیاه می برند.

دولت افغانستان و جامعه ی جهانی در کشور هر دو تلاش ورزیده اند تا با ایجاد ساز و کارهایی، صلح و ثبات را در کشور بر گردانند. ایجاد کمیسیون صلح به ریاست حضرت مجددی اولین تلاش متمرکز در این عرصه بود؛ که تلاش های فروانی به خرج داده شد تا بتواند عنان جنگ را از کف مخالفان مسلح دولت به دست گیرند و افغانستان را به سوی صلح رهمنون شود. اما آن گونه که به نظر می رسد متاسفانه طالبان به این امر نیکو و خردپسند جواب مثبت ندادند و همچنان در شدت عملیات خویش افزوده اند. روزی نیست که خانه ای ویران نشود و خانواده ای در داغ عزیزی سوگوار نگردد. این خشونت ها و درنده خویی ها چنانست که طبق آمار ارایه شده از سوی برخی رسانه های بین المللی بیش از شصت درصد تلفات ملکی بر اثر عملیات کور نیروهای طالبان صورت گرفته است. این تلفات و قربانی ها بیانگر جنگ و خشونت روز افزون در کشور است. قدم دوم در راه ایجاد صلح در کشور ایجاد شورای عالی صلح بود که تا هنوز رفت و آمد ها و نشست و برخاست های زیادی در مورد صلح و مصالحه صورت گرفته است؛ اما برآیند جدی و چشم گیری فراچنگ نیامده است و هنوز چشم انداز روشنی نمی توان دید. برای حرکت کردن کاروان صلح در کشور و به مقصد رسیدن آن تدابیر فروانی لازمست که روی دست گرفته شود تا مردم امیدوار شوند که آن چه در کشور انجام می شود رو به سوی صلح دارد.

اولین گام ایجاد هماهنگی تلاشگران خارجی و داخلی است. مردم افغانستان در چند ماه گذشته شاهد بوده اند که شورای صلح در کشور به عنوان یک مرجع قانونی ایجاد شده است تا ساز و کارهایی را به منظور رسیدن به صلح روی دست گیرد اما برخی کشورهای خارجی نیز بدون در نظر گرفتن ساز و کارهای ایجاد شده در افغانستان، مذاکره با طالبان را آغاز کرده اند، این دوگانگی اندیشی و دوگونه عمل کردن ها در فرجام راه به جایی نخواهد برد و آنچه عاید افغانستان و جامعه جهانی می شود؛ تلفات نظامی بیشتر برای نیروهای خارجی و تلفات مردم افغانستان خواهد بود. پراکنده کاری و هر که برای خود تلاش کردن جز هدر دادن فرصت و پتانسیل ها نتیجه ای به بار نخواهد آورد. وقتی نیروهای خارجی بدین باور باشند که به تنهایی می توانند صلح با طالبان را به پیش ببرند به نظر می رسد اشتباه بزرگی مرتکب می شوند اگر کشورهای فرامنطقه ای خواستار ایجاد صلح در افغانستان باشند باید ساز و کارهای افغانستان را بپذیرند و کمک کنند تا این روند سرعت بیابد. اگر چنانچه پراکندگی ها صورت گیرد به جای آن که به نتایج مطلوب دست یابند به نظر می رسد از مقصد دورتر می شوند.

قدم دوم در نظر داشت منافع کشورهای منطقه است؛ افغانستان روی آرامش و امنیت را وقتی می تواند ببیند که بعضی از کشورها که در مساله ی افغانستان ذیدخل هستند دست از مداخله جویی ها بکشند. در شرایط کنونی نیز ایجاد صلح با همکاری های کشورهای منطقه امکان پذیر است؛ اگر باور کنیم که یکی از عوامل برجسته خشونت در کشور ما گره خوردن منافع پاکستان با وجود و بود طالبان است و بدون تعهد پاکستان درعدم حمایت طالبان صلح پایدار در کشور پدید نخواهد آمد؛ می طلبد که به هر نحو ممکن با پاکستان تعامل صورت گیرد و آن کشور در مجامع ذیربط بین المللی تعهد بسپارد که دیگر به طالبان اسلحه و مهمات فراهم نخواهد کرد. لذا می توان شرایط ایجاد صلح در کشور را به صورت خلاصه چنین برشمرد: اول هماهنگی ساز و کارهای داخلی با مجامع بین المللی. دوم یافتن راه حلی دایمی با پاکستان، این که پاکستان دارای چه خواسته هایی می باشد. مطرح کردن خواست ها و ایجاد راهبرد مناسب که به نفع هر دو کشور باشد مولفه دیگری است که به چشم انداز صلح در آینده امیدوار می کند.

پاکستان به عنوان یک کشور مسلمان و همسایه از هر منظری که نگریسته شود در قبال صلح افغانستان مسئولیت دارد؛ باید خواسته های خود را به صورت روشن مطرح کند و دولت افغانستان نیز روی خواسته ها غور و تعمق کند و از راه های معقول و منطقی به منافع پاکستان توجه صورت گیرد؛ آن گاه می توان به آینده صلح امیدوار بود.

به امید آن که همسایه های مسلمان و هم کیش ما، درد و رنجی را که مردم مظلوم افغانستان در ده ها سال گذشته تحمل کرده اند