ايجاد كميسيون مشترك وچشم انداز صلح در افغانستنان
گرچه تا اشكار شدن پيش فرض هاي احتممالي نياز مند گذشت زمان است كه بايد پاكستاني ها طرح وتيوري آن را خود بروز دهند ويا آن كه از عملكردآنا ن دانسته شود كه مقام هاي پاكستان به آنچه مي گويند باور دارند يا آن كه باز هم فريبي بر فريب مي افزايند وهم چنان بار ديگر اذهان وافكار مردم دنيا واز جمله مردم كشور مار ابه بازي مي گيرند؛ يا اين كه در اين گفته هاي جديد خودصادق هستند. ليكن تحليل گران به چند گمانه اشاره مي دارند كه ممكن است آن عوامل سبب شده باشد كه پاكستان تغير موضع داده باشد.
اول اين كه ممكن است حكومت پاكستان به اين نتيجه رسيده باشد كه مبارزه با ترويزم با نگاه دو گانه ممكن نيست؛ آنچه مقام هاي پاكستان در پيش گرفته بود، نتيجه معكوس به بار آورد يعني به موزارت نا امني در افغانستان ، خشونت وددمنشي ودرنده خويي در آن كشور نيز افزايش يافت. تفسير اين گفته چنين است كه تحليل گران بدين باور بودند كه پاكستان نسبت به طالبان ديد گاه دو گانه دادارد؛ يعني در صدد حذف طالبان در كشور خود ودرجهت تقويت وتجهيز طالبان در افغانستان مي باشند، اين كه طالبان به عنوان يك اهرم فشار نسبت به افغانستان ،جامعه جهاني وهندوستان به كارا گرفته مي شود تا امتياز هاي بيشتر سياسي به دستاورد.
گمان ديگر آنست كه گفته مي شود؛ كه ممكن است پاكستان راه هاي ديگري براي جلب كمك هاي غرب دريافته باشد وبدين نتيجه دست يافته باشد كه با اين كهنه وسيله بيشتر ازاين نمي توان بازي كرد لذا تصميم گرفته است كه با رها كردن پشت طلبان ازراه كم هزينه تر توجه محافل عربي رابه خود جلب كند؛ زيرا گرچه طالب پروري براي پاكستان تا هنوز سود فراواني داشته است وليكن هزينه هاي هنگفتي نيز برآن كشور تحميل كرده است. اگر ميان سود حاصيله و زيان رسيده مقايسه شود ممكن است سود بدست امده به مراتب كم تر اززيان هاي رسيده باشد؛ بنابراين سود كمتر رها كرده است تا سود بيشتري ازراه هاي ديگر نصيب شود.
مورد ديگري كه باز هم به عنوان پيش زمينه ي سياست هاي جديد پاكستان بر شمرده مي شود مذاكرات صلح با هندوستان است.براي پاكستان هند يكي از دشمنان استراتژيك آن كشور است؛ هر سياستي كه ا تخاد مي كند، مي كوشد تا سياست هاي هند را خنثا كند. البته مقام هاي پاكستاني وحتا تحليل گران پاكستان اين بد بيني را كتمان هم نه كرده اند. چند شب قبل بود كه راديو بي بي سي با يكي ازتحليل گران پاكستاني مصاحبه اي انجام داد واو بدون اين كه ترديد به خود راه دهد ايجاد قونسولگري هاي هند در افغانستان را بر خلاف منافع پاكستان دانست اين گفته ها ومداخلات مكرر نيرو هاي پاكستان در امور هندوستان، نمونه هاي دشمني اشكار آن كشور با هندوستان تلقي مي شود واگر در صدد تضعيف حكومت در افغانستان هم است بي شك يكي از علت هاي اساسي آن كشور نيز آنست كه در افغانستان نيز به ديد عمق استراتژيك مي نگرد، لذا مي كوشد تا با ضعيف نگاهداشتن حكومت در افغانستا اين عمق هم چنان حفظ شود ودر صورت بروز جنگ با هندوستان ازافغانستان به عنوان پشت جبهه سود ببرد. اما چندي است كه رفت وآمد هاي ديپلماتيك ميان دو كشور ديده مي شود ممكن است يخ هاي سرد روابط ذوب شود ومذاكرات جدي تر صلح هم چنان ادامه يابد و ازتنش تاريخي ميان دو كشور كاسته شود واميد واري به اينده باعث گرديده باشد كه رويكرد جديدي در قبال افغانستان نيز در پيش بگيرد.
علاوه براين هايي كه بر شمرديم گمانه هاي ديگري نيز وجوددارد وآن اينست كه تغير موضع پاكستان در قبال افغانستان چندان بي ربط به ايجاد پايگاه دايمي امريكا در افغانستان نيز نه خواهد بود.پاكستاني هاوبه خصوص ساز مان استخبارات آن كشور هميشه كوشيده است تا با تقويت طالبان براي نيرو هاي غربي ضربه بزند تا آن نيرو ها را وادار به عقب نشيني از خاك افغانستان كنند؛ودر صورت بيرون رفتن نيرو هاي غربي، افغانستان بار ديگر جولانگاه استخبارات پاكستان خواهد شد وافغانستان باز هم حكومتي را بپذيرد كه تابع بي چون و چراي اسلام اباد باشد.
اگر پيش شرط اساسي طالبان در مصالحه با دولت افغانستان نيز خروج نيرو هاي خارجي از كشور است شايد عمده دليل هم همين باشد كه با رفتن نيرو هاي خارجي، پاكستاني ها يك قدم به اهداف خويش نزديك مي شوند؛ اما وقتي ماندن دايمي نيرو هاي امركايي در خاك افغانستان مطرح شده است مقدمات آن نيز فراهم آمده، وبسيار محتمل است كه لويه جرگه اي كه حكومت افغانستان در صدد تدوير آنست به آن پيش نهاد راي مثبت دهند ودر نتيجه نيرو هاي امريكايي در كشور ماندگار شود. ازاين رو است كه پاكستاني ها ميان دو گزينه، آن يكي را بر گزيده اند كه منفعت شان درآنست. يعني اگر پاكستان رويكرد جديدي را در قبال تروريزم وحكومت افغانستان در پيش نمي گرفت وبه تقويت طالبان هم چنان ادامه مي داد به معناي تن دادن به تنش دايمي ميان غرب وآن كشور، ازدست ودادن امتياز هاي اساسي از سوي غرب بود. لذا براي حفظ امتياز ها ي مادي وپرهيز از تنش بيشتر رويكرد جديد را در پيش گرفته است.
گرچه اين گمانه ها وجوددارد؛ اما پاره اي از تحليل گران بدين باوراند كه نمي توان روي سياست هاي پاكستان تكيه كرد وشايد سياست جديد نيز ترفه ترفندهاي ديگري است كه ازسوي آن كشور در پيش گرفته شده است.