روابط افغانستان – پاکستان؛ زخم غیر قابل التیام
پاره ای از آگاهان بدین نظر اند که آنچه رئیس جمهور افغانستان اظهار داشته بر خلاف روح همگرایی منطقه ای است واگر افغانستان بخواهد به صلح وثبات پایداردست پیدا کند باید تدبیر بیشتری به خرج دهد و بررغم سیاست های خصمانه ای که پاکستان در پیش گرفته است توازن را حفظ کند تا روابط میان دو همسایه را بیش ازاین به تیرگی نکشاند.
برخی اما سخنان رئیس جمهور افغانستان را مناسب می داند و بدین باوراست که افغانستان تا هنوز راه مماشات را با حکومت پاکستان در پیش گرفته بود، اما پاکستان هیچ گاه به خواسته های مردم وحکومت افغانستان پاسخ مثبت نداده است.
ازاین جهت آنچه رئیس جمهوراشرف غنی برزبان آورده است درخور حکومت پاکستان است. رئیس جمهور اشرفغنی نیز در مصاحبه با یک رسانه خارجی - که درصفحه مجازی سخن گوی ریاست جمهور نشر شده است - از سخنان خود دفاع کرده وگفته است که: تمام تلاش خود را به خرج دادیم تا اطمینان مقام های پاکستانی را بدست بیاوریم، اما پاکستان کمترین اقدامی دراین راه صورت نداده است حال نوبت پاکستان است که دراین راه قدم بردارد(نقل به مضمون)
از میان دید گاه های مختلف وگونا گون، آنچه شایان توجه بر خی آگاهان وتحلیل گران مسایل منطقه قرار گرفته آنست که ، فراز و فرودی که درسیاست افغانستان در قبال پاکستان دیده می شود بیانگر نبود یک راهبرد مشخص در روابط میان دو کشور است.
سیاست مبتنی بر هیجان وعاطفه از زمان حکومت کرزی آغاز یافت و بررغم تجربه های تلخی که ازآن شیوه عاید کشورشد، متاسفانه تا هنوز نیز ادامه داشته است.
آقای کرزی نیز گاهی از غیرت افغانی سخن گفت و زمانی هم پاکستان را برادر خواند وگفت: اگر امریکا بر پاکستان حمله کند، افغانستان در کنار پاکستان قرار خواهد گرفت وعلیه امریکا خواهد جنگید! این اظهارات در حالی ازسوی کرزی ابراز شد که بیشتراز پنجاه هزار سرباز امریکایی در افغانستان حضورداشت و امنیت افغانستان وابسته به حضور این سربازان گفته می شد.
سیاست افراط وتفریط نشان می دهد که حکومت افغانستان نه در گذشته ونه هم در حال، اغراض ومقاصد سیاسی پاکستان را درست تحلیل نه کرده واین عدم درک باعث شده که مواضع درستی اتخاذ نکند واین نوسان ناشی ازعدم شناخت یا تسامح غیر موجهی است که مقام های حکومت افغانستان در سالیان گذشته در پیش گرفته بودند.
همان گونه در اذهان عمومی باقی مانده است در فردای تشکیل حکومت وحدت ملی، اشرف غنی راهی پاکستان شد با مقام های سیاسی ونظامی آن کشور بحث وگفت وگو کرد، حتا حاضر شد که برخی مقام های امنیتی واطلاعاتی را راهی پاکستان کند تا زیر نظر جنرال های پاکستانی آموزش ببینند، هم چنان برای نزدیک شدن به پاکستان برخی کمک های نظامی هند را رد کرد، این مواضع شتاب آلود بیانگر نا پختگی سیاسی حکومت وحدت ملی بود .
پاره ای از تحلیل گران بدین باور هستند که حکومت افغانستان هنوز به عمق نیت های سیاسی پاکستان اطلاع نیافته ویا تجاهل می ورزد،این موضع گیری ها بر احساسات وعواطف بیشتر استواراست تا عقلانیت.
هر سیاستی وقتی مبنای عقلانی نداشته باشد و بر احساسات صرف بنا یافته باشد این نتایج وپی آمد ها را خواهد داشت. آنچه درعمل رئیس جمهوراشرف غنی دیده می شود بیان واضح همین سیاست غیر عقلانی مقام های حکومت افغانستان است.
حال این گونه سیاست ها چقدر می تواند کار آیی داشته باشد باید تجربه شود.
اما با توجه به واکنش ی حکومت پاکستان می توان پیش بینی کرد که این گونه موضع گیری ها برای حکومت ومردم افغانستان بدون هزینه نه خواهد بود. مگر این که حکومت افغانستان تمهیداتی را به کار بنددوشیوه هایی را اتخاذ کند که واکنش های حکومت پاکستان را مهارنماید.